Ngày 07-04-2026
 
Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 08/04: Niềm vui Chúa sống lại - Lm. Gioan Baotixita Phạm Quang Sang, CMF
Giáo Hội Năm Châu
03:06 07/04/2026

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

13 Vào ngày thứ nhất trong tuần, có hai người trong nhóm môn đệ đi đến một làng kia tên là Em-mau, cách Giê-ru-sa-lem chừng mười một cây số. 14 Họ trò chuyện với nhau về tất cả những sự việc mới xảy ra. 15 Đang lúc họ trò chuyện và bàn tán, thì chính Đức Giê-su tiến đến gần và cùng đi với họ. 16 Nhưng mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận ra Người. 17 Người hỏi họ : “Các anh vừa đi vừa trao đổi với nhau về chuyện gì vậy?” Họ dừng lại, vẻ mặt buồn rầu.

18 Một trong hai người tên là Cơ-lê-ô-pát trả lời : “Chắc ông là người duy nhất trú ngụ tại Giê-ru-sa-lem mà không hay biết những chuyện đã xảy ra trong thành mấy bữa nay.” 19 Đức Giê-su hỏi : “Chuyện gì vậy?” Họ thưa : “Chuyện ông Giê-su Na-da-rét. Người là một ngôn sứ đầy uy thế trong việc làm cũng như lời nói trước mặt Thiên Chúa và toàn dân. 20 Thế mà các thượng tế và thủ lãnh của chúng ta đã nộp Người để Người bị án tử hình, và đã đóng đinh Người vào thập giá. 21 Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng rằng chính Người là Đấng sẽ cứu chuộc Ít-ra-en. Hơn nữa, những việc ấy xảy ra đến nay là ngày thứ ba rồi. 22 Thật ra, cũng có mấy người đàn bà trong nhóm chúng tôi đã làm chúng tôi kinh ngạc. Các bà ấy ra mộ hồi sáng sớm, 23 không thấy xác Người đâu cả, về còn nói là đã thấy thiên thần hiện ra bảo rằng Người vẫn sống. 24 Vài người trong nhóm chúng tôi đã ra mộ, và thấy sự việc y như các bà ấy nói; còn chính Người thì họ không thấy.”

25 Bấy giờ Đức Giê-su nói với hai ông rằng : “Các anh chẳng hiểu gì cả ! Lòng trí các anh thật là chậm tin vào lời các ngôn sứ ! 26 Nào Đấng Ki-tô lại chẳng phải chịu khổ hình như thế, rồi mới vào trong vinh quang của Người sao? 27 Rồi bắt đầu từ ông Mô-sê và tất cả các ngôn sứ, Người giải thích cho hai ông những gì liên quan đến Người trong tất cả Sách Thánh.

28 Khi gần tới làng họ muốn đến, Đức Giê-su làm như còn phải đi xa hơn nữa. 29 Họ nài ép Người rằng : “Mời ông ở lại với chúng tôi, vì trời đã xế chiều, và ngày sắp tàn.” Bấy giờ Người mới vào và ở lại với họ. 30 Khi đồng bàn với họ, Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ. 31 Mắt họ liền mở ra và họ nhận ra Người, nhưng Người lại biến mất. 32 Họ mới bảo nhau : “Dọc đường, khi Người nói chuyện và giải thích Kinh Thánh cho chúng ta, lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?”

33 Ngay lúc ấy, họ đứng dậy, quay trở lại Giê-ru-sa-lem, gặp Nhóm Mười Một và các bạn hữu đang tụ họp tại đó. 34 Những người này bảo hai ông : “Chúa trỗi dậy thật rồi, và đã hiện ra với ông Si-môn.” 35 Còn hai ông thì thuật lại những gì đã xảy ra dọc đường và việc mình đã nhận ra Chúa thế nào khi Người bẻ bánh.

Đó là Lời Chúa
 
LỜI BỪNG LỬA
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
15:28 07/04/2026
LỜI BỪNG LỬA

“Lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?”.

“Lòng chúng ta khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Ngài!” - Augustinô.

Kính thưa Anh Chị em,

Trình thuật hai môn đệ trên đường Emmaus hôm nay cho thấy, không phải đôi mắt mở ra trước; nhưng là lòng. Và chỉ khi lòng bừng cháy, con người mới nhận ra Đấng mình khắc khoải tìm - ‘Lời bừng lửa!’.

Trong trình thuật độc quyền của Luca, có một động từ âm thầm nhưng quyết định: aperiebat - “mở ra”. Chúa Giêsu mở Kinh Thánh, và cũng mở lòng hai môn đệ. Đó không phải là hai hành vi; nhưng là một chuyển động: mở Lời; và mở lòng. Vì thế, điều xảy ra không phải là các môn đệ hiểu thêm; nhưng là họ được biến đổi từ bên trong. Chính trong tiến trình ấy - không chớp nhoáng - trước khi mắt họ được mở, lòng họ đã bừng cháy. “Yêu là biết!” - Grêgôriô Cả.

Luca không mô tả một cảm xúc; nhưng một kinh nghiệm: cor ardens - một trái tim được đánh thức từ bên trong. Điều lạ là họ vẫn chưa nhận ra Thầy: đôi mắt còn bị giữ lại; nhưng lòng đã bừng cháy. Vì thế, lửa đến trước nhận ra. Không phải hai môn đệ thấy rồi mới tin; nhưng chính khi Lời chạm tới, lòng họ bừng lên. Và đó cũng là điều rất gần với chúng ta: có những lúc chúng ta nghe rất nhiều; nhưng không có gì xảy ra. Không phải vì thiếu ‘Lời bừng lửa’; nhưng vì lòng chưa mở ra để Lời có thể chạm tới.

Bởi thế, vấn đề không phải là họ nghe ít; nhưng là họ chưa để Lời đi vào nỗi thất vọng, mất mát - có khi là sụp đổ. Chỉ khi Lời chạm tới đúng nơi đang đau, lòng người mới bừng cháy. Và chỉ khi lòng bừng cháy, bước chân đang đi xa mới có thể quay về.

Niềm tin mang tính quyết định - Thầy đã sống lại - không nằm ở lúc hai môn đệ nghe; nhưng ở lúc họ nhận ra: họ nhận ra Ngài đúng vào lúc Ngài biến mất! Không phải khi Ngài hiện diện trước mắt; nhưng khi Ngài không còn ở đó. Trong Luca, nhận ra không đến từ việc giữ lại một hình ảnh; nhưng từ một kinh nghiệm làm lòng bừng cháy. Vì thế, sự vắng mặt không xoá đi sự hiện diện; trái lại, làm viên mãn nó. Và từ đó, họ “không còn cần thấy” Ngài nữa; vì Lời đã bừng cháy trong họ, đủ để họ quay lại thành. “Dưới lớp tro của vỡ mộng vẫn còn một đốm than hồng sống động, chỉ chờ được nhóm lại; không có đêm nào là vĩnh cửu!” - Lêô XIV.

Anh Chị em,

Nơi Đức Kitô, Lời không chỉ được nói; nhưng cháy lên trong chính đời Ngài. Lời ấy không dừng lại ở đầu môi; nhưng đi vào phận người, đi qua đêm tối và thập giá vì yêu; bừng sáng trong phục sinh để cứu độ. Bởi thế, khi chạm tới con người, Lời không chỉ soi sáng; nhưng làm cho lòng bừng lửa. Và chỉ khi lòng đã bừng cháy, con người được thôi thúc để nhen nhóm nơi người khác. Tại cửa Đẹp đền thờ, Phêrô đã làm điều đó. ‘Lời bừng lửa’ đã đốt cháy lòng, biến khắc khoải thành hỷ hoan. “Tâm hồn những ai tìm kiếm Chúa, nào hoan hỷ!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, giữa một thế giới đầy lời lắm tiếng, xin cho con nghe được Lời Chúa; khi con mệt mỏi và vỡ mộng, xin giữ trong con một đốm lửa nhỏ, đủ để con quay về!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
 
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Đức Giáo Hoàng: Mối đe dọa với toàn dân Iran là không thể chấp nhận được
Thanh Quảng sdb
15:14 07/04/2026
Đức Giáo Hoàng: Mối đe dọa với toàn dân Iran là không thể chấp nhận được

Phát biểu trước báo giới tại khu nghĩ dưỡng Castel Gandolfo, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi "tất cả những người thiện chí hãy luôn tìm kiếm hòa bình và bác bỏ chiến tranh", Ngài kêu gọi các bên hãy quay trở lại bàn đàm phán để tìm ra các giải pháp hòa bình, và lưu ý rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự là vi phạm luật pháp quốc tế.

(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)

"Hãy luôn tìm kiếm hòa bình và bác bỏ chiến tranh."

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhắc lại lời kêu gọi hòa bình đó trong một tuyên bố ngắn gọn vào tối thứ Ba trước một nhóm báo chí đang chờ đợi ngài bên ngoài khu nghỉ dưỡng Villa Barberini, của Giáo hoàng tại Castel Gandolfo.

Trong bối cảnh cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, cùng với lời đe dọa của Tổng thống Mỹ vào tối thứ Ba rằng sẽ tiêu diệt "toàn bộ nền văn minh Iran" nếu Tehran không tuân thủ thời hạn do Nhà Trắng đặt ra để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, Giáo hoàng cho biết ngài chỉ muốn nhắc lại một lần nữa điều ngài đã nói trong thông điệp Urbi et Orbi hôm Chủ nhật, "kêu gọi tất cả những người thiện chí hãy luôn tìm kiếm hòa bình chứ không phải bạo lực, hãy bác bỏ chiến tranh - đặc biệt là một cuộc chiến mà nhiều người cho là bất công, đang tiếp tục leo thang và không giải quyết được vấn đề gì."

Phát biểu bằng tiếng Ý, ngài nói, "Hôm nay, như chúng ta đều biết, cũng có lời đe dọa này đối với toàn thể người dân Iran. Và điều này thực sự không thể chấp nhận được! Chắc chắn có những vấn đề về luật pháp quốc tế ở đây, nhưng hơn thế nữa, đó là một vấn đề đạo đức liên quan đến lợi ích của toàn thể người dân."

Đức Giáo Hoàng không quên nêu bật những hậu quả sâu rộng của cuộc xung đột và nói rằng: "Chúng ta đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, một cuộc khủng hoảng năng lượng, và một tình hình bất ổn lớn ở Trung Đông, điều này càng làm gia tăng thêm lòng thù hận trên toàn thế giới."

Vì vậy, Đức Giáo Hoàng Leo kêu gọi: "Hãy quay lại bàn đàm phán. Chúng ta hãy nói chuyện. Chúng ta hãy tìm kiếm các giải pháp một cách hòa bình."

Đức Giáo Hoàng tiếp tục nhắc nhở mọi người về những nạn nhân bị tổn hại một cách bất công trong cuộc xung đột.

"Hãy nhớ đến, đặc biệt là những người vô tội: trẻ em, người già, người bệnh, rất nhiều người đã hoặc sẽ trở thành nạn nhân của cuộc chiến tranh dai dẳng này - và nhắc nhở mọi người rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự là vi phạm luật pháp quốc tế, và đó cũng là dấu hiệu của lòng thù hận, sự chia rẽ và sự tàn phá mà con người có khả năng gây ra."

Đức Giáo Hoàng nhắc lại rằng "tất cả chúng ta đều muốn nỗ lực vì hòa bình. Mọi người đều mong muốn hòa bình," khi ngài kêu gọi mọi người cùng chung tay góp sức.

Đức Giáo Hoàng Leo kết luận: "Tôi kêu gọi công dân của tất cả các quốc gia liên quan hãy liên hệ với chính quyền - các nhà lãnh đạo chính trị, các nghị sĩ - để yêu cầu họ, để nói với họ, hãy nỗ lực vì hòa bình và bác bỏ chiến tranh và bạo lực. Xin chân thành cảm ơn."
 
VietCatholic TV
Tướng hàng đầu Iran tử trận. F-15: Giải cứu ngoạn mục. Tướng CIA: Để thắng Iran, Mỹ phải học Ukraine
VietCatholic Media
03:08 07/04/2026


1. Tổng thống Trump tiết lộ kế hoạch giải cứu phi công bị bắn rơi

Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Tổng thống Trump cho biết quân đội đã triển khai 21 máy bay quân sự ngay sau khi chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi. Trong đợt tìm kiếm và cấp cứu đầu tiên sau khi máy bay bị bắn rơi, phi công đã được tìm thấy và được trực thăng HH-60W Jolly Green II giải cứu.

Trong khi đó, sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí đã hạ cánh ở “khoảng cách khá xa” so với phi công khi họ bay xuyên qua địa hình núi non để đạt độ cao lớn hơn, Tổng thống Trump cho biết.

Tổng thống cho biết viên sĩ quan không quân này đã leo lên các vách đá, tự sơ cứu vết thương và sau đó truyền tín hiệu định vị cho lực lượng Mỹ.

Tổng thống Trump cho biết, chiến dịch giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí có sự tham gia của 155 máy bay, bao gồm 4 máy bay ném bom, 64 máy bay chiến đấu, 48 máy bay tiếp nhiên liệu và 13 máy bay cấp cứu.

“Viên sĩ quan hệ thống vũ khí F-15 anh hùng đó đã trốn thoát khỏi sự truy bắt trên mặt đất ở Iran trong gần 48 giờ,” ông nói. “Đó là một khoảng thời gian dài khi bạn đang trong tình trạng tồi tệ và bị thương.”

Trong phát biểu trước báo chí từ Tòa Bạch Ốc, tổng thống gọi nhiệm vụ giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí bị bắn rơi là “một trong những cuộc tìm kiếm chiến đấu lớn nhất, phức tạp nhất và gian khổ nhất… mà quân đội từng thực hiện”.

Ông cho biết chiếc máy bay chiến đấu F-15E đã bị bắn hạ vào sáng thứ Sáu theo giờ địa phương “sâu bên trong lãnh thổ địch” khi đang tham gia Chiến dịch Epic Fury, và cả hai thành viên phi hành đoàn đã nhảy dù và hạ cánh xuống lãnh thổ Iran.

Tổng thống Trump nói rằng ông đã quyết định giải cứu các phi công vì “trong quân đội Hoa Kỳ, chúng tôi không để bất kỳ người Mỹ nào bị bắt sống “.

Theo nguồn tin thân cận với chiến dịch cấp cứu cho biết, phi công lái máy bay chiến đấu bị bắn rơi trên bầu trời Iran tuần trước đã bị thương nặng nhưng hiện đã ổn định.

Các nguồn tin cho biết, ngay sau khi phi công nhảy dù khỏi chiếc F-15E Strike Eagle, các quan chức dưới thời chính quyền Tổng thống Trump đã lo lắng rằng anh ta sẽ không qua khỏi. Những báo cáo ban đầu từ chiến trường khi anh ta được đưa đi không mấy khả quan.

Về phần sĩ quan hệ thống vũ khí được giải cứu hôm Chúa Nhật, các cố vấn an ninh quốc gia thân cận nhất của Tổng thống Trump nhận được báo cáo rằng ông bị thương nhẹ, mất nước và sắp hết nước uống. Theo các nguồn tin, vết thương của ông không nghiêm trọng bằng vết thương của phi công.

[CBSNews: Trump lays out rescue mission for downed airman]

2. Một lãnh đạo tình báo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC thiệt mạng trong bối cảnh các cuộc không kích nhắm vào Tehran ngày càng dữ dội.

Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết các cuộc không kích hôm Thứ Hai, 06 Tháng Tư, có phạm vi rộng hơn nhiều. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC đã ra tuyên bố xác nhận rằng nhà lãnh đạo Tổ chức Tình báo IRGC, Majid Khademi, đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công này. Chúng ta biết rằng trong vài giờ qua, Iran đã liên tục chứng kiến các cuộc tấn công ở phía đông, phía tây và phía nam thủ đô từ sáng sớm.

Ở phía bắc, chúng ta đã chứng kiến sự tiếp diễn của các cuộc tấn công này, một trong những vụ tấn công quan trọng nhất là vào Đại học Công nghệ Sharif, mục tiêu bị nhắm đến vào rạng sáng nay.

Đoạn phim cho thấy mức độ thiệt hại rất lớn, và đây không phải là trường đại học đầu tiên bị tấn công, chúng ta biết rằng trước đây đã có ba trường đại học lớn của đất nước bị tấn công.

Chúng tôi đã nói chuyện với bộ trưởng Bộ Khoa học, Nghiên cứu và Công nghệ, và ông ấy cho biết hơn 30 trường đại học trên cả nước đã bị ảnh hưởng do các cuộc không kích này.

Ngoài thủ đô, chúng ta biết rằng còn có một danh sách dài hơn các thành phố khác hứng chịu những trận oanh tạc dữ dội của quân Mỹ và Israel, khiến hàng chục người thiệt mạng, trong đó có phụ nữ và trẻ em.

Chúng tôi biết rằng Iran đang nói về các cuộc tấn công trả đũa, và chúng tôi đã nhận được thông điệp rất mạnh mẽ về vấn đề này từ phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Quân sự Liên hợp, nói về các cuộc tấn công trả đũa mạnh mẽ và tàn khốc hơn.

[Al Jazeera English: IRGC intelligence chief killed as air strikes targeting Tehran intensify]

3. Tướng Caine trình bày chi tiết mốc thời gian của nhiệm vụ giải cứu phi hành đoàn máy bay F-15E.

Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã cung cấp một mốc thời gian chi tiết hơn về nhiệm vụ giải cứu phi hành đoàn từ chiếc máy bay chiến đấu bị bắn rơi, mang mật danh Dude 44.

Ông cho biết sau khi nhận được thông báo rằng chiếc F-15E đã “bị rơi trong lãnh thổ đối phương” và phi công cùng sĩ quan hệ thống vũ khí đã nhảy dù an toàn, chiến dịch cấp cứu đã được triển khai và một lực lượng tìm kiếm cứu nạn của Không quân Mỹ đã tiến vào Iran giữa ban ngày để tìm kiếm và cứu phi công, mang mật danh Dude 44A.

“Đây là một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm, một thử thách vô cùng mạo hiểm, nhưng là lời hứa đã được thực hiện với mọi chiến đấu cơ Mỹ rằng các bạn sẽ không bị bỏ lại phía sau,” Caine nói.

Ông cho biết máy bay điều khiển từ xa và các loại máy bay khác đã tham gia vào một cuộc đấu súng với phía Iran trong nhiệm vụ giải cứu phi công bị bắn rơi, và một chiếc A-10, vốn chịu trách nhiệm liên lạc với phi công đó, đã bị hư hại do hỏa lực của đối phương.

Phi công lái chiếc A-10 “tiếp tục chiến đấu, tiếp tục nhiệm vụ” và điều khiển máy bay bay vào một quốc gia khác, Caine cho biết. Sau khi xác định rằng máy bay không thể hạ cánh an toàn, phi công lái chiếc A-10 đã nhảy dù xuống vùng lãnh thổ an toàn và được cứu sống.

“Đây là một nhiệm vụ vô cùng dũng cảm và quả cảm, là minh chứng cho lòng can đảm, kỹ năng và sự kiên trì của lực lượng liên hợp và các nhà lãnh đạo của chúng ta,” ông nói.

Caine cho biết “người ngồi ghế sau”, với mật danh Dude 44B, đã trốn tránh người Iran “bằng mọi cách có thể”, và chủ tịch nói rằng “quyết tâm sống còn tuyệt đối của anh ta đã giúp cho phần lớn nỗ lực của chúng ta trở nên khả thi”.

Hôm thứ Bảy, chiến dịch giải cứu để đưa sĩ quan hệ thống vũ khí trở về đã được triển khai với nhiệm vụ “làm mọi thứ có thể để đưa một người Mỹ trở về nhà”, Caine cho biết.

Caine cho biết vào khoảng 12 giờ đêm theo giờ ET ngày Chúa Nhật Phục Sinh, hơn 50 giờ sau khi bắt đầu chiến dịch, cả hai thành viên phi hành đoàn của Dude 44 đã được tuyên bố trở về vùng lãnh thổ an toàn.

Ông nói: “Chiến dịch này là lời nhắc nhở rõ ràng về khả năng và ý chí của lực lượng liên hợp Hoa Kỳ. Hoa Kỳ sẽ giải cứu các chiến binh của chúng ta ở bất cứ đâu trên thế giới, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, khi chúng ta muốn.”

[CBSNews: Gen. Caine details timeline of mission to rescue F-15E crew]

4. Cảng Novorossiysk lại bốc cháy khi chiến dịch tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga tiếp tục diễn ra.

Vào đêm 6 tháng 4, nhiều vụ nổ đã được báo cáo tại thành phố cảng Novorossiysk ở miền nam nước Nga, người dân địa phương cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một kho chứa dầu và làm hư hại một tòa nhà dân cư.

Vụ tấn công này là vụ mới nhất trong một loạt các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các cảng dầu quan trọng nhất của Nga trên bờ biển Baltic và Hắc Hải trong những tuần gần đây, khi Kyiv tìm cách hạn chế lợi nhuận khổng lồ mà Nga thu được từ giá dầu thế giới tăng vọt.

Theo kênh tin tức độc lập Astra của Nga, trích dẫn lời kể của các nhân chứng tại khu vực, trạm dầu Sheskharis đã bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Địa điểm này là một cảng xuất khẩu dầu mỏ lớn, đóng vai trò là điểm cuối của các đường ống dẫn dầu do Transneft, công ty đường ống dẫn dầu lớn nhất thế giới thuộc sở hữu nhà nước của Nga, vận hành.

Theo trang tin độc lập Exilenova Plus, đám cháy dữ dội nhất đang diễn ra tại cầu tàu đầu tiên của nhà ga, và cầu tàu thứ hai của khu vực cũng bị ảnh hưởng.

Các thiết bị điều khiển giám sát và thu thập dữ liệu, gọi tắt là SCADA, hoạt động như phần cứng điều khiển máy tính cho địa điểm này, cũng được tường trình đã bị tấn công.

Thống đốc Krasnodar, Veniamin Kondratyev, đã xác nhận vụ tấn công, báo cáo rằng tám người bị thương ở Novorossiysk, trong đó có hai trẻ em, và sáu tòa nhà chung cư cùng hai ngôi nhà bị hư hại.

Ông Kondratyev cho biết, các thành phố khác trong khu vực, bao gồm Anapa, Gelendzhik và Sochi, cũng đang trong tình trạng báo động cao.

Theo Astra, các vụ cháy cũng được báo cáo ở một quận khác của thành phố ven biển Hắc Hải.

Các bản đồ do Hệ thống Quản lý Tài nguyên Thông tin về Cháy rừng của NASA công bố cho thấy các đám cháy đang hoạt động được ghi nhận tại cảng trong khoảng thời gian từ 1:57 sáng đến 3:35 sáng giờ địa phương.

Các thành phố khác trong khu vực, bao gồm Anapa, Gelendzhik và Sochi, cũng được đặt trong tình trạng báo động cao.

Novorossiysk đã trở thành căn cứ trọng yếu của Hạm đội Hắc Hải Nga sau khi nhiều tàu chiến được di dời do các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine vào bán đảo Crimea bị tạm chiếm.

Ngoài ra, cảng dầu Sheskharis là một trong những cửa ngõ chính xuất khẩu dầu mỏ bằng đường biển của Nga, cùng với các cơ sở Ust-Luga và Primorsk trên Biển Baltic, nơi lực lượng Ukraine đã tấn công nhiều lần trong hai tuần qua.

Theo nguồn tin từ Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU trả lời tờ Kyiv Independent, Ukraine trước đó đã tấn công nhà ga này vào ngày 2 tháng 3, gây hư hại cơ sở hạ tầng tại cảng, cũng như các tàu quân sự và hệ thống phòng không.

Sáu trong số bảy cần cẩu nạp dầu tại nhà ga Sheskharis đã bị hư hại trong vụ tấn công ngày 2 tháng 3, cùng với các cuộc tấn công vào các mục tiêu quân sự của Nga trong và xung quanh cảng.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

[Kyiv Independent: Novorossiysk port on fire again as Ukrainian strike campaign on Russian oil export infrastructure continues]

5. Cựu giám đốc CIA Tướng David Petraeus cho rằng Mỹ cần học hỏi “một khái niệm hoàn toàn mới về chiến tranh” từ Ukraine.

Cựu giám đốc CIA David Petraeus đã đến Ukraine 10 lần kể từ khi Nga xâm lược năm 2022. Trong chuyến đi gần đây nhất vào tuần trước, ông nói với đài CBS News rằng Nga “không còn nắm giữ ưu thế nữa”.

“Trong hai tháng qua, người Ukraine thực sự đã đạt được những bước tiến đáng kể hơn so với người Nga,” Tướng Petraeus, một tướng quân đội Mỹ đã nghỉ hưu, cho biết trong một cuộc phỏng vấn ở Kyiv sau khi đến thăm các đơn vị gần tiền tuyến.

Tướng Petraeus cho rằng đánh giá đó có vẻ không hợp lý nếu xét đến lợi thế của Nga về nhân lực, hỏa lực và quy mô kinh tế. Nhưng ông lập luận rằng Ukraine đã bù đắp những bất lợi đó thông qua sự đổi mới trong các hệ thống điều khiển từ xa của mình.

Ông nói rằng lợi thế của Ukraine không chỉ nằm ở bản thân máy bay điều khiển từ xa, mà còn ở hệ thống được xây dựng xung quanh chúng.

“Điều thực sự tài tình là cách họ kết hợp tất cả lại với nhau,” Tướng Petraeus nói, chỉ vào một “hệ sinh thái chỉ huy và kiểm soát tổng thể” tích hợp khả năng giám sát, xác định mục tiêu và tấn công. Trung tâm của hệ thống là nền tảng quản lý tác chiến Delta của Ukraine, hoạt động như một loại “bản đồ Google quân sự”, hiển thị bản đồ kỹ thuật số về vị trí, mục tiêu và các thông tin liên quan khác, một kỹ sư quen thuộc với công nghệ này nói với CBS News.

Sự phối hợp đó cho phép lực lượng Ukraine sở hữu khả năng giám sát và tấn công gần như tuyệt đối, trong phạm vi khoảng 20 dặm tính từ tiền tuyến. Tướng Petraeus mô tả việc chứng kiến một cuộc giao tranh ở tiền tuyến, trong đó một binh sĩ Nga bị theo dõi liên tục bởi các máy bay điều khiển từ xa giám sát xoay vòng trước khi các máy bay điều khiển từ xa tấn công được triển khai.

“Một khi bạn bị phát hiện trên chiến trường này và không thể nhanh chóng ẩn nấp vào vị trí kiên cố, kết cục sẽ không tốt đẹp,” ông nói.

Ukraine cũng đang đẩy mạnh sản xuất máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất giá rẻ với tốc độ vượt xa quân đội phương Tây. Một nhà sản xuất Ukraine mà Tướng Petraeus đã đến thăm tuần trước cho biết họ “sẽ sản xuất 3 triệu máy bay điều khiển từ xa chỉ riêng trong năm nay”, so với khoảng 300.000 chiếc do Hoa Kỳ sản xuất năm ngoái.

Tướng Petraeus cho biết, trí tuệ nhân tạo sẽ thúc đẩy những đổi mới này. Hiện nay, chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa bị hạn chế bởi chiến tranh điện tử. Trong phạm vi khoảng 4 mét xung quanh tiền tuyến, nơi tràn ngập các máy bay điều khiển từ xa điều khiển từ xa với góc nhìn người thứ nhất, các bên tham chiến gây nhiễu kết nối giữa máy bay điều khiển từ xa và người điều khiển, làm giảm hiệu quả của chúng. Một giải pháp là sử dụng máy bay điều khiển từ xa cáp quang, kết nối với người điều khiển thông qua các sợi cáp dài được cuộn ra từ đuôi của chúng. Tuy nhiên, máy bay điều khiển từ xa cáp quang có những hạn chế về khoảng cách bay và lượng cáp có sẵn.

Việc sử dụng thuật toán, thay vì kết nối GPS, để điều khiển máy bay điều khiển từ xa sẽ giúp giảm bớt những hạn chế này. “Điều sắp tới sẽ là những máy bay điều khiển từ xa được điều khiển bằng thuật toán mà bạn không thể gây nhiễu”, Tướng Petraeus nói. Ông cho biết thêm, các hệ thống này sẽ có thể hoạt động ngay cả trong môi trường tác chiến điện tử bị tranh chấp gay gắt bằng cách giảm sự phụ thuộc vào GPS. Công nghệ này cũng sẽ cho phép người điều khiển kiểm soát nhiều máy bay điều khiển từ xa cùng một lúc.

Tướng Petraeus cho biết các hệ thống tự động hoàn toàn, trong đó con người vẫn xác định nhiệm vụ nhưng máy móc thực hiện chúng, cũng có thể sớm xuất hiện.

“Tôi nghĩ điều đó sẽ khả thi trong vòng vài năm tới, và rất có thể chúng ta sẽ chứng kiến điều đó đầu tiên ở đây,” ông nói, đồng thời lưu ý rằng những tiến bộ trong các công nghệ như nhận dạng đối tượng và nhận dạng khuôn mặt đã và đang cho phép tự chủ cao hơn.

Theo Tướng Petraeus, những bài học dành cho Mỹ không chỉ dừng lại ở việc mua thêm máy bay điều khiển từ xa hay tích hợp chúng tốt hơn vào cấu trúc quân sự.

“Hiện nay, ở một số nước phương Tây, họ cho rằng sự đổi mới là trang bị 50 máy bay điều khiển từ xa cho một tiểu đoàn thiết giáp,” ông nói. “Không. Điều chúng ta nên làm là giải tán các tiểu đoàn thiết giáp và thay thế chúng bằng một tiểu đoàn máy bay điều khiển từ xa.”

Ông lập luận rằng sự thay đổi đó đòi hỏi nhiều hơn là cải cách mua sắm. Nó đòi hỏi cái mà ông gọi là “một khái niệm hoàn toàn mới về chiến tranh”, bao gồm những thay đổi về học thuyết, huấn luyện và cơ cấu lực lượng. Ông lưu ý rằng Ukraine đã tạo ra tiêu chuẩn cho điều này bằng cách thành lập Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, thay vì chỉ đơn giản là triển khai máy bay điều khiển từ xa vào các lực lượng khác nhau.

Rủi ro của việc không thích ứng, đặc biệt là trong khả năng chống máy bay điều khiển từ xa, không chỉ giới hạn trong chiến trường. Tướng Petraeus cảnh báo rằng những tiến bộ trong công nghệ máy bay điều khiển từ xa có thể làm gia tăng nguy cơ khủng bố, khi công nghệ “đàn máy bay điều khiển từ xa” cho phép người điều khiển kiểm soát nhiều máy bay điều khiển từ xa cùng một lúc và việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa trong thương mại ngày càng mở rộng.

“Một bầy đàn thực sự sẽ được hình thành khi bạn có các hệ thống tự hành,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng những khả năng như vậy “rất, rất đáng lo ngại.” Cùng lúc đó, các công ty như Amazon và Walmart đang “bắt đầu giao hàng bằng máy bay điều khiển từ xa,” làm tăng số lượng hệ thống bay trong không phận dân sự.

Nhìn chung, những xu hướng này có thể khiến việc phát hiện và phòng thủ chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa phối hợp trở nên khó khăn hơn.

Tướng Petraeus nói: “Chúng ta vẫn chưa có hệ thống nào có thể 'phòng thủ hiệu quả trước các đàn máy bay điều khiển từ xa'. Chúng ta cần phải học hỏi nhiều hơn nữa, nhanh hơn nhiều so với hiện tại.”

Ex-CIA director David Petraeus says U.S. needs to learn “whole new concept of warfare” from Ukraine

https://www.cbsnews.com/news/ex-cia-director-david-petraeus-us-ukraine-new-concept-warfare/

6. Iran cảnh báo Tổng thống Trump sau thông điệp đầy những tiếng chửi thề vào ngày lễ Phục sinh.

Iran đã tuyên bố sẽ trả đũa bằng lực lượng “tàn phá” nếu Mỹ và Israel tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, ngay sau khi Tổng thống Trump cảnh báo về các cuộc tấn công mới vào nước này nếu Tehran không đáp ứng thời hạn mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz.

“Nếu cuộc tấn công vào các mục tiêu dân sự được lặp lại, các giai đoạn tiếp theo của các hoạt động trả đũa của chúng tôi sẽ được thực hiện với tác động tàn phá và quy mô lớn hơn nhiều”, một phát ngôn viên của quân đội Iran cho biết trong một tuyên bố được đài truyền hình nhà nước IRIB của nước này đăng tải vào tối Thứ Hai, 06 Tháng Tư.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội đầy những lời lẽ tục tĩu, Tổng thống Trump đã nói rằng quân đội Mỹ có thể tấn công vào các cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu giới lãnh đạo Tehran không cho phép các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz mà không bị tấn công. Iran đã phong tỏa eo biển này hơn một tháng nay trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt và lo ngại về nguồn cung dầu khí ngày càng trầm trọng.

Sau đó, Tổng thống Trump dường như đã ấn định thời hạn chót cho Iran vào lúc 8 giờ tối giờ miền Đông ngày thứ Ba.

Tuyên bố của ông nhanh chóng vấp phải sự chỉ trích rộng rãi ở Washington, kể cả từ Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer, người cáo buộc tổng thống “đe dọa phạm tội ác chiến tranh và làm mất lòng các đồng minh”.

Các cuộc tấn công có chủ đích vào dân thường và cơ sở hạ tầng phi quân sự thường bị cấm theo một số thỏa thuận quốc tế được thiết kế để hạn chế sự tàn khốc của chiến tranh, chẳng hạn như Công ước Geneva và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Các chuyên gia luật quốc tế đã bày tỏ những lo ngại mới về hành động quân sự của Mỹ tại Iran sau khi Tổng thống Trump đăng tải hình ảnh về cuộc tấn công vào một cây cầu gần Tehran diễn ra vào ngày 2 tháng 4.

“Sẽ còn nhiều thông tin nữa,” Tổng thống Trump nói.

Bất chấp những lời tuyên bố sẽ giáng “hỏa ngục” xuống Iran vì vụ eo biển Hormuz, Tổng thống Trump nói với Fox News rằng một thỏa thuận với Tehran là có thể đạt được trước thời hạn mà ông đã đặt ra.

Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến tranh, đã gửi một đề xuất cho Mỹ và Iran đêm qua, có thể dẫn đến một lệnh ngừng bắn ngay lập tức, hãng Reuters đưa tin hôm thứ Hai, dẫn lời một nguồn tin giấu tên nắm rõ kế hoạch. Thỏa thuận này cũng sẽ mở lại eo biển Hormuz.

Hãng tin AP dẫn lời hai quan chức Trung Đông cho biết, đại diện Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã đệ trình một dự thảo văn kiện kêu gọi ngừng bắn 45 ngày, cho phép các tàu thuyền quay trở lại tuyến đường thủy một cách an toàn.

Các tàu mà Iran coi là đồng minh của Mỹ hoặc Israel không được phép đi qua eo biển Hormuz, mặc dù một số tàu vẫn lén lút đi qua tuyến đường thủy này, vốn chỉ rộng hơn 20 dặm ở điểm hẹp nhất. Lưu lượng giao thông hàng hải qua eo biển đã giảm 90% kể từ khi Iran lần đầu tiên tuyên bố sẽ tấn công các tàu trong eo biển hơn một tháng trước.

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hiện đã bước sang tuần thứ sáu, nhiều địa điểm trên khắp đất nước bị dội bom dữ dội khi Tehran tiếp tục tấn công vào Israel và các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn. Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út đã báo cáo các cuộc tấn công mới trong đêm.

Truyền thông Iran đưa tin các cuộc tấn công hôm thứ Hai đã nhắm vào Đại học Công nghệ Sharif ở Tehran, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, cho biết các cuộc tấn công vào sáng sớm đã giết chết nhà lãnh đạo cơ quan tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC hùng mạnh của Iran, Majid Khademi.

Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin về cái chết của Khademi.

Ít nhất 13 người đã thiệt mạng ở Tehran đêm qua, trong đó có 6 trẻ em, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran. Truyền thông nhà nước đưa tin thêm 11 người khác thiệt mạng ở những nơi khác tại Iran.

Theo thông báo của lực lượng cấp cứu hôm thứ Hai, hai người đã thiệt mạng tại thành phố Haifa, miền bắc Israel. Hai người khác vẫn đang mất tích.

[Newsweek: Iran Issues Warning To Trump After Vulgar Easter Message]

7. Người Kurd phản ứng trước tuyên bố của Tổng thống Trump rằng họ đã giữ lại những khẩu súng vốn dành cho người biểu tình chống Iran.

Các nhóm chính trị và phe phái vũ trang người Kurd ở Iran đã công khai bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng họ đang cất giữ vũ khí của Mỹ dành cho người biểu tình Iran, gọi cáo buộc này là sai sự thật và tiềm ẩn nguy hiểm trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn tiếp diễn.

Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố này trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News hôm Chúa Nhật, nói rằng Mỹ đã gửi súng cho những người biểu tình Iran “thông qua người Kurd” nhưng ông tin rằng số vũ khí đó chưa bao giờ đến tay người mà ông dự định trao. Ông lặp lại tuyên bố này vào sáng thứ Hai khi nói chuyện với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc.

Các lãnh đạo người Kurd khẳng định không có vũ khí nào như vậy được chuyển giao và cảnh báo rằng tuyên bố này có thể khiến họ phải đối mặt với sự trả đũa từ Tehran.

Khi được liên hệ để bình luận, chính quyền Tổng thống Trump đã dẫn Newsweek đến những phát biểu mà tổng thống đưa ra bên ngoài Tòa Bạch Ốc sáng thứ Hai.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump có nguy cơ làm leo thang căng thẳng với các nhóm người Kurd vốn từ lâu đã hợp tác với Mỹ chống lại các kẻ thù chung, bao gồm cả ISIS. Những phát ngôn này cũng củng cố khẳng định của chính phủ Iran rằng các cuộc biểu tình được nước ngoài hậu thuẫn, một luận điệu mà Tehran đã sử dụng để biện minh cho các vụ bắt giữ hàng loạt, hành quyết và các cuộc tấn công xuyên biên giới vào các căn cứ của phe đối lập người Kurd ở Iraq.

Các lãnh đạo người Kurd cho rằng những tuyên bố của Tổng thống Trump có thể biến họ thành mục tiêu tấn công vào thời điểm họ đang chịu áp lực từ các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên thường trú nước ngoài của Fox News, Trey Yingst, hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đã cố gắng cung cấp vũ khí cho những người biểu tình Iran trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc nổ ra vào cuối tháng 12 và tháng 1. “Chúng tôi đã gửi súng cho những người biểu tình, rất nhiều súng,” Tổng thống Trump nói. “Chúng tôi đã gửi các vũ khí này thông qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã nhận súng và giữ lại.”

Người Kurd là một dân tộc bản địa của miền bắc Mesopotamia và vùng cao nguyên xung quanh, ngày nay sinh sống rải rác ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, đông bắc Syria, bắc Iraq, tây bắc Iran và một phần Armenia.

Trong khi nhắc lại cáo buộc này với các phóng viên bên ngoài Tòa Bạch Ốc hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói ông “rất tức giận với một nhóm người nhất định” mà ông cho rằng đã cất giữ vũ khí lẽ ra phải được chuyển đến “người dân Iran”, đồng thời cảnh báo rằng họ sẽ “phải trả giá đắt”.

Nhiều nhóm người Kurd ở Iran đã bác bỏ cáo buộc này. Các lãnh đạo từ các đảng phái trải rộng khắp phổ chính trị người Kurd đã nói với các phương tiện truyền thông khu vực và quốc tế rằng họ không nhận được vũ khí của Mỹ trong các cuộc biểu tình và không có vai trò gì trong việc phân phát vũ khí cho người biểu tình.

Mặc dù các nhóm người Kurd bị chia rẽ thành nhiều phe phái và lãnh đạo khác nhau trong khu vực—thường với các mục tiêu chính trị khác nhau, chẳng hạn như quyền tự trị, chủ nghĩa liên bang, độc lập và cải cách—nhưng phần lớn các nhóm này đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump.

Siamand Moeini, một nhân vật cao cấp trong Đảng Cuộc sống Tự do Kurdistan (PJAK), nói với Middle East Eye rằng nhóm của ông không nhận được gì từ Washington. “Theo như tôi biết, PJAK chúng tôi chưa nhận được gì. Còn về những người khác, tôi không thể trả lời”, ông nói.

Hana Yazdanpanah, điều phối viên quan hệ đối ngoại của Đảng Tự do Kurdistan (PAK), cũng phủ nhận việc nhận vũ khí từ Mỹ. Bà cho biết nhóm này vẫn đang dựa vào những vũ khí cũ còn sót lại từ cuộc chiến chống ISIS và các thiết bị bị bỏ lại sau khi nhóm cực đoan này bị đánh bại. “Chúng tôi chưa nhận được bất kỳ vũ khí nào từ Mỹ vào thời điểm này”, bà nói với Middle East Eye.

Các đại diện của Đảng Dân chủ Kurdistan thuộc Iran (PDKI) cũng đưa ra những lời phủ nhận tương tự. Theo nhiều nguồn tin, ông Hejar Berenji, đại diện của PDKI, cho biết đảng này không nhận được bất kỳ vũ khí nào trong các cuộc biểu tình.

Tờ Jerusalem Post đưa tin rằng nhiều nhóm đối lập người Kurd ở Iran—bao gồm PDKI, PAK, PJAK, các phe phái Komala và Tổ chức Đấu tranh Kurdistan Iran (Khabat)—đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump. Các nhóm này, bao gồm các trường phái dân tộc chủ nghĩa, cánh tả và tôn giáo, cho biết họ lo ngại cáo buộc này có thể dẫn đến hành động cứng rắn hơn từ Tehran.

Hãng tin Al Jazeera đưa tin các quan chức người Kurd bày tỏ sự ngạc nhiên trước bình luận của Tổng thống Trump, cho rằng thông điệp của Mỹ về sự tham gia của người Kurd trong cuộc chiến với Iran là không nhất quán. Trước đó, Tổng thống Trump từng bày tỏ sự ủng hộ đối với hành động của người Kurd chống lại Iran, nhưng sau đó lại nói rằng ông không muốn họ bị lôi kéo vào cuộc chiến.

Các cuộc biểu tình mà Tổng thống Trump đề cập bắt đầu vào cuối tháng 12 trong bối cảnh khó khăn kinh tế và lan nhanh khắp Iran. Các nhóm nhân quyền cho biết lực lượng an ninh Iran đã giết chết hàng ngàn người trong khi đàn áp các cuộc biểu tình, mặc dù con số thương vong vẫn còn gây tranh cãi. Tehran khẳng định tình trạng bất ổn này do kẻ thù nước ngoài dàn dựng và kể từ đó đã tiến hành các vụ hành quyết và các cuộc tấn công xuyên biên giới, bao gồm cả các cuộc tấn công vào các vị trí của phe đối lập người Kurd ở miền bắc Iraq.

Tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ đã cố gắng trang bị vũ khí cho người biểu tình đã gây ra sự chú ý vì nó dường như xác nhận cáo buộc của Iran về sự can thiệp từ bên ngoài. Các lãnh đạo người Kurd cho rằng bằng cách gọi họ là trung gian, tổng thống đã đặt họ vào một vị thế bấp bênh.

Kurds React to Trump Saying They Kept Guns Meant for Iran Protesters

https://www.newsweek.com/kurds-deny-trump-claim-kept-us-guns-iran-protesters-11789392

8. Tehran thể hiện thái độ thách thức hoàn toàn: Không có đàm phán trực tiếp trong bối cảnh các cuộc tấn công khu vực leo thang.

Iran đã tuyên bố rằng tại thời điểm này, họ sẽ không tham gia vào bất kỳ cuộc đàm phán trực tiếp nào giữa Washington và Iran, và họ cũng đang thảo luận về việc liên lạc trung gian giữa hai bên, nhưng thành thật mà nói, mức độ mà sự tham gia ngoại giao này có thể mở đường cho một lệnh ngừng bắn nhằm giảm leo thang căng thẳng vẫn còn mơ hồ, bởi vì thực tế trên thực địa cho thấy tình hình còn rất xa so với việc giảm leo thang.

Phát ngôn nhân đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết vào chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, rằng “Chúng ta thấy các cuộc không kích vẫn tiếp diễn, các cuộc tấn công trả đũa vẫn tiếp diễn, và rõ ràng, Iran đang cố gắng sử dụng đòn bẩy của eo biển Hormuz trong tình hình vốn đã rất nhạy cảm này, và họ cũng đang cố gắng lên kế hoạch áp thuế đối với các tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển này.

Nhắc đến ngôn từ đe dọa, chúng ta cần nhớ rằng đây không phải là lần đầu tiên người Iran phải đối mặt với điều đó từ tổng thống Mỹ.”

[Al Jazeera English: Tehran signals total defiance: No direct talks amid escalating regional strikes]

9. Ukraine xác nhận các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga, bất chấp lời kêu gọi giảm bớt các cuộc tấn công trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao.

Vào đêm 6 tháng 4, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu Lukoil ở thành phố Kstovo của Nga và một kho chứa dầu ở tỉnh Leningrad.

Robert “Madyar” Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, đã xác nhận vụ tấn công.

Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Tướng Kyrylo Budanov cho biết các đồng minh nước ngoài đã yêu cầu Kyiv tạm dừng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các nhà máy lọc dầu của Nga do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel ở Iran làm tăng giá nhiên liệu trên toàn thế giới.

Các quan chức Nga tại tỉnh Nizhny Novgorod và tỉnh Leningrad cho biết máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây thiệt hại cho các cơ sở lọc dầu và đường ống dẫn dầu.

“Đêm qua, lực lượng phòng không đã đẩy lùi một cuộc tấn công của 30 máy bay điều khiển từ xa địch. Do mảnh vỡ rơi xuống, hai cơ sở của (nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez) đã bị hư hại”, ông Gleb Nikitin, thống đốc tỉnh Nizhny Novgorod, cho biết theo kênh Telegram ASTRA của Nga.

Alexander Drozdenko, thống đốc tỉnh Leningrad, cho biết trên kênh Telegram của mình rằng một đường ống dẫn dầu gần cảng Primorsk đã bị hư hại do mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa.

Ảnh và video đăng tải trên mạng xã hội cho thấy những ngọn lửa lớn bốc lên từ nhà máy lọc dầu. Một vụ nổ lớn đã được nhìn thấy chiếu sáng bầu trời đêm phía trên khu vực được tường trình nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở tỉnh Nizhny Novgorod của Nga.

Nhà máy lọc dầu Lukoil, từng là mục tiêu của các cuộc tấn công từ phía Ukraine, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 800 km. Cảng dầu Primorsk cũng đã trở thành mục tiêu tấn công của Ukraine trong những tuần gần đây, với các cuộc tấn công diễn ra liên tiếp trong nhiều đêm cuối tháng 3.

Ukraine thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa, trong đó các nhà máy lọc dầu là mục tiêu thường xuyên. Kyiv coi những cơ sở này là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Tháng 10 năm 2025, Mỹ đã trừng phạt Lukoil và một công ty năng lượng khác của Nga, Rosneft, đóng băng tài sản của Lukoil tại Mỹ và đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các thực thể nước ngoài giao dịch với họ. Các biện pháp trừng phạt này, những biện pháp đầu tiên được chính quyền Tổng thống Trump nhiệm kỳ thứ hai áp đặt, được thiết kế để gây áp lực buộc Mạc Tư Khoa tham gia đàm phán hòa bình ở Ukraine, vì doanh thu từ nhiên liệu hóa thạch đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nỗ lực chiến tranh của Nga.

Bất chấp các lệnh trừng phạt, sau khi bắt đầu cuộc chiến ở Iran, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã cấp giấy phép tạm thời vào ngày 12 tháng 3 cho phép các quốc gia mua dầu của Nga hiện đang bị mắc cạn trên biển, trong nỗ lực ổn định giá năng lượng toàn cầu.

Giá dầu đã tăng vọt trong bối cảnh chiến tranh leo thang ở Iran, hiện đã bước sang tuần thứ sáu. Các cơ sở năng lượng ở Trung Đông đã trở thành mục tiêu tấn công trong suốt cuộc xung đột, trong khi Iran cũng đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường thủy quan trọng mà khoảng một phần năm nguồn cung dầu của thế giới đi qua.

[Kyiv Independent: Ukraine confirms strikes on Russian oil infrastructure, defying calls to ease attacks amid soaring fuel prices]

10. Iran cho rằng vụ giải cứu phi công Mỹ có thể chỉ là vỏ bọc để “đánh cắp uranium đã được làm giàu”.

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng chiến dịch giải cứu phi công bị bắn rơi của Mỹ có thể chỉ là vỏ bọc để “đánh cắp uranium đã được làm giàu” từ nước này.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, cho biết có “nhiều câu hỏi và điều chưa chắc chắn” về chiến dịch này.

Ông Baqaei cho biết: “Khu vực mà phi công Mỹ được tường trình có mặt ở Kohgiluyeh và tỉnh Boyer-Ahmad cách rất xa khu vực mà họ đã cố gắng đổ bộ hoặc muốn đổ bộ lực lượng của mình ở miền trung Iran”.

“Không thể bỏ qua hoàn toàn khả năng đây là một chiến dịch lừa đảo nhằm đánh cắp uranium đã được làm giàu.”

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã tìm thấy thành viên phi hành đoàn thứ hai của chiếc máy bay F-15E bị rơi ở Iran hôm thứ Sáu trong một chiến dịch tìm kiếm và cấp cứu mà ông gọi là “táo bạo”.

[Al Jazeera English: Iran says US airman rescue may have been cover to ‘steal enriched uranium’]

11. Lãnh đạo tối cao mới của Iran đã đưa ra một tuyên bố công khai hiếm hoi để bày tỏ sự thương tiếc trước cái chết của nhà lãnh đạo cơ quan tình báo.

Ayatollah Mojtaba Khamenei đã bày tỏ lời chia buồn về vụ sát hại nhà lãnh đạo cơ quan tình báo của Vệ binh Cách mạng.

Trong chương trình truyền hình sáng Thứ Ba, 07 Tháng Tư, đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, đã đọc một tuyên bố được tường trình của Khamenei, nhà lãnh đạo tối cao nói rằng Thiếu tướng Majid Khademi đã gia nhập “hàng ngũ những chiến binh kiên cường” sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình.

Khademi nằm trong số hơn 25 người thiệt mạng trong loạt vụ tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi đầu ngày thứ Hai.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã giết chết hàng chục lãnh đạo cao cấp của Iran, bao gồm cả cha của Khamenei.

Kể từ khi kế vị cha mình trở thành lãnh đạo tối cao, Khamenei con đã không xuất hiện hay lên tiếng trước công chúng.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố hôm nay sẽ trả thù cho cái chết của tướng Majid Khademi, nhà lãnh đạo cơ quan tình báo của lực lượng này, người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel vào đầu ngày hôm đó.

“Kẻ thù độc ác và tuyệt vọng nên biết rằng một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn của Tổ chức Tình báo IRGC, trong khuôn khổ Chiến dịch ‘Trả thù tàn khốc’, đang chờ đợi những kẻ lên kế hoạch và thực hiện tội ác này”, IRGC tuyên bố trên trang tin chính thức Sepah News của mình.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel ca ngợi vụ ám sát Khademi trong một cuộc không kích do tình báo chỉ huy là một đòn giáng mạnh vào chế độ Iran, gọi ông ta là “nhân vật chủ chốt” trong nỗ lực chiến tranh của Iran, người đã lên kế hoạch tấn công các mục tiêu của Israel và Mỹ.

[CBSNews: Iran's new supreme leader issues rare public statement to mourn killed intelligence chief]

12. Mỹ, Israel và Iran tiếp tục trao đổi các cuộc tấn công trong tuần thứ năm liên tiếp.

Hôm thứ Hai, Israel và Hoa Kỳ đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công khiến hơn 25 người thiệt mạng ở Iran. Tehran đã đáp trả bằng cách phóng hỏa tiễn vào Israel và các nước láng giềng vùng Vịnh Ả Rập khi thời hạn mà Tổng thống Trump đặt ra cho Tehran phải mở lại eo biển Hormuz đang đến gần.

Những tiếng nổ vang vọng suốt đêm ở Tehran và tiếng máy bay phản lực bay thấp có thể nghe thấy trong nhiều giờ khi thủ đô bị oanh tạc. Khói đen dày đặc bốc lên gần quảng trường Azadi của thành phố sau khi một cuộc không kích đánh trúng khuôn viên Đại học Công nghệ Sharif.

Theo nhà chức trách Israel, hai người đã được tìm thấy chết trong đống đổ nát của một tòa nhà dân cư ở Haifa. Công tác tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn ngay cả khi các cuộc tấn công hỏa tiễn mới của Iran nhắm vào thành phố phía bắc Israel này vào sáng sớm thứ Hai.

Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đều kích hoạt hệ thống phòng không để đánh chặn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran, trong bối cảnh Tehran tiếp tục gây áp lực lên các nước láng giềng vùng Vịnh.

Tehran không hề cho thấy dấu hiệu nào về việc nới lỏng sự kiểm soát chặt chẽ của mình đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển, vốn hoàn toàn thông thoáng trước khi Israel và Mỹ tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2, khởi đầu cuộc chiến.

[Al Jazeera English: U.S., Israel, Iran continue to trade strikes with war in fifth week]

13. NATO mở rộng và chi tiêu quốc phòng tăng trên khắp Âu Châu.

Ngày nay, NATO mạnh về quân sự hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ Chiến tranh Lạnh. Liên minh đã mở rộng lên 32 thành viên sau khi Phần Lan và Thụy Điển gia nhập, một sự thay đổi lịch sử được thúc đẩy bởi cuộc xâm lược Ukraine của Nga và những lo ngại ngày càng tăng về ý định lâu dài của Mạc Tư Khoa.

Chi tiêu quốc phòng trên khắp Âu Châu đã tăng vọt, với tất cả các thành viên hiện đang đạt hoặc tiến gần đến mục tiêu lâu dài là chi ít nhất 2% GDP cho quốc phòng, và một số quốc gia cam kết sẽ chi ở mức cao hơn đáng kể trong những năm tới. Tổng thống Trump đã nhận công lao về những sự gia tăng này, nói rằng áp lực liên tục từ Washington đã buộc các đồng minh phải hành động.

“Tôi đã làm cho NATO mạnh mẽ hơn… Khi tôi nói với 20 quốc gia không đóng góp phần công bằng của họ rằng họ phải TRẢ TIỀN, và nói rằng nếu không làm vậy thì họ sẽ không nhận được sự bảo vệ quân sự của Mỹ, tiền đã đổ về ào ạt,” Tổng thống Trump nói vào đầu năm 2024.

Tuy nhiên, cuộc chiến tranh Iran đã phơi bày những bất đồng về mục đích của NATO. Nhiều đồng minh coi liên minh này là một hiệp ước phòng thủ tập trung vào khu vực Euro-Atlantic, chứ không phải là một cơ chế hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông. Sự chia rẽ này càng gia tăng khi chính quyền Tổng thống Trump gây áp lực lên các đồng minh để được giúp đỡ, đồng thời đặt câu hỏi về giá trị của chính liên minh.

[Newsweek: NATO Expands and Defense Spending Rises Across Europe]

14. Ông Netanyahu cho biết Tổng thống Trump đã cảm ơn ông vì đã giúp giải cứu phi hành đoàn máy bay chiến đấu bị bắn rơi.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Trump vào ngày hôm trước về “chiến dịch giải cứu anh hùng thành viên phi hành đoàn Mỹ đó, và Tổng thống Trump, về phần mình, đã cảm ơn tôi về sự hỗ trợ mà Israel đã cung cấp trong nhiệm vụ này.”

Ông Netanyahu cho biết trong cuộc điện đàm, Tổng thống Trump đã ca ngợi Israel là một đồng minh kiên định, quyết tâm, sát cánh cùng Mỹ, “và cùng nhau, chúng ta đang tiếp tục tiêu diệt chế độ khủng bố của Iran”.

Ông Netanyahu cho biết trong các cuộc tấn công hôm thứ Hai, Israel đã “phá hủy nhà máy hóa dầu lớn nhất ở Iran”, một phần trong nỗ lực nhằm “phá hủy có hệ thống cỗ máy kiếm tiền của IRGC [Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo]”, cũng như tiêu diệt nhà lãnh đạo tình báo của IRGC.

“Israel mạnh mẽ hơn bao giờ hết, và chế độ khủng bố ở Iran yếu hơn bao giờ hết,” ông Netanyahu nói trong bài phát biểu qua video. “Và chìa khóa là gì? Bí quyết là gì? Niềm tin và sức mạnh. Chúng ta có cả hai thứ đó dồi dào.”

[CBSNews: Netanyahu says Trump thanked him for help in rescuing downed fighter jet crew]

15. Quốc hội và đảng Cộng hòa phản bác lại sự hoài nghi về NATO.

Về mặt pháp lý, việc Mỹ rút khỏi NATO sẽ gặp phải những trở ngại đáng kể. Quốc hội đã thông qua luật hạn chế khả năng của tổng thống trong việc rút khỏi liên minh mà không có sự chấp thuận của các nhà lập pháp, phản ánh mối lo ngại lưỡng đảng về những hậu quả chiến lược của việc rút lui.

Và không chỉ có đảng Dân chủ bảo vệ NATO. Các nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng đã làm như vậy, ngay cả khi đối mặt với những lời công kích của Tổng thống Trump. Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis của Bắc Carolina đã phản hồi việc Tổng thống Trump gọi các đồng minh NATO là “những kẻ hèn nhát” vì việc mở lại eo biển Hormuz, nói với chương trình This Week của ABC News rằng: “Tôi không nghĩ họ là những kẻ hèn nhát. Tôi nghĩ họ là những người không được tham khảo ý kiến về một chiến dịch quân sự lớn, và tôi cũng sẽ có phản ứng tương tự nếu tôi là nhà lãnh đạo nhà nước.”

Hôm thứ Bảy, Dân biểu đảng Cộng hòa Don Bacon của Nebraska—người thường xuyên chỉ trích Tổng thống Trump về vấn đề NATO—đã thể hiện rõ sự ủng hộ của mình đối với liên minh này, viết : “Hôm nay đánh dấu 77 năm tuyệt vời của @NATO, liên minh thành công nhất trong lịch sử. Hoa Kỳ mạnh mẽ hơn khi NATO mạnh mẽ và đoàn kết, điều mà tôi đã tận mắt chứng kiến khi phục vụ trong NATO. Chúng ta cần các đồng minh để chống lại các mối đe dọa từ Trung Quốc, Nga và Iran. Chúng ta không thể làm điều đó một mình.”

Các nhà phân tích an ninh đã nhiều lần cảnh báo rằng khả năng răn đe phụ thuộc vào niềm tin cũng như năng lực thực tế. Nếu các đối thủ kết luận rằng các thành viên NATO nghi ngờ liệu Mỹ có đáp trả một cuộc tấn công hay không, thì lời hứa cốt lõi của liên minh có thể bị suy yếu mà không cần phải xé bỏ bất kỳ hiệp ước nào.

Khi NATO bước sang năm thứ 78, các nhà lãnh đạo phải đối mặt với thách thức thể hiện sự đoàn kết trong bối cảnh các mối đe dọa toàn cầu đang gia tăng và sự chia rẽ chính trị ngày càng sâu sắc. Liên minh đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng và tranh chấp nội bộ trong quá khứ, nhưng liệu nó có thể chịu đựng được sự bất ổn kéo dài từ thành viên mạnh nhất của mình hay không sẽ là bài kiểm tra mang tính quyết định cho thập niên tới.

[Newsweek: Congress and Republicans Push Back on NATO Skepticism]
 
Serbia tố Orbán chơi bẩn: Gài mìn giá họa cho Ukraine. CIA: Iran xấu hổ, nhục nhã trước vụ giải cứu
VietCatholic Media
15:49 07/04/2026


1. Giám đốc tình báo Serbia khẳng định Ukraine không liên quan đến âm mưu chế tạo chất nổ.

Các tướng lĩnh quân đội cao cấp của Serbia tuyên bố Ukraine không đứng sau vụ việc liên quan đến chất nổ gần đường ống dẫn khí đốt với Hung Gia Lợi, nhằm phản bác lại Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán, người đã ám chỉ mạnh mẽ rằng Kyiv có liên quan.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić, một đồng minh thân cận của Orbán, hôm Chúa Nhật cho biết các nhà chức trách đã tìm thấy “một quả bom có sức công phá khủng khiếp” gần một đường ống dẫn khí đốt vận chuyển khí đốt của Nga từ nước này sang nước láng giềng Hung Gia Lợi, một tuần trước cuộc tổng tuyển cử của Hung Gia Lợi vào ngày 12 tháng 4.

Hôm Chúa Nhật, sau khi triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Quốc phòng Quốc gia, ông Orbán cho biết chính quyền Serbia đã phát hiện một “chiến dịch phá hoại” ở Vojvodina, Serbia và dường như liên kết nó với Ukraine, quốc gia mà ông nói đã “làm việc trong nhiều năm để cắt đứt nguồn cung năng lượng của Nga cho Âu Châu” và gây ra “mối đe dọa trực tiếp đối với Hung Gia Lợi”, mặc dù ông không chính thức cáo buộc Kyiv.

Tuy nhiên, Đuro Jovanić, giám đốc Cơ quan An ninh Quân sự, gọi tắt là VBA thuộc Belgrade, cho biết tối Chúa Nhật rằng “không đúng sự thật khi nói rằng người Ukraine đã cố gắng tổ chức” âm mưu này, vốn liên quan đến “chất nổ được đóng gói đặc biệt, niêm phong kín, có kíp nổ”.

Ông nói: “Việc nhà sản xuất chất nổ không có nghĩa là họ cũng là người ra lệnh hoặc thực hiện vụ nổ. Các dấu hiệu trên chất nổ cho thấy nó được sản xuất tại Mỹ”.

Những cáo buộc phá hoại của ông Orbán cũng vấp phải sự hoài nghi từ đối thủ chính của ông trong cuộc bỏ phiếu hôm Chúa Nhật, Péter Magyar, người đang tìm cách lật đổ thủ tướng thân Nga.

Magyar cho rằng ông Orbán, người đã lấy an ninh năng lượng của Hung Gia Lợi và mâu thuẫn gay gắt giữa Budapest và Kyiv làm trọng tâm trong chiến dịch tranh cử của mình, có khả năng đang tiến hành một chiến dịch giả mạo với sự “giúp đỡ của các thế lực Serbia và Nga, do sự sụp đổ trong sự ủng hộ của người dân dành cho đảng Fidesz của ông”.

“Nếu Viktor Orbán và bộ máy tuyên truyền của ông ta lợi dụng sự khiêu khích này cho mục đích tranh cử, thì đó sẽ là lời thừa nhận công khai rằng đây là một chiến dịch giả mạo đã được lên kế hoạch từ trước”, Magyar nói thêm.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine đã “kiên quyết” phủ nhận mọi trách nhiệm và chỉ trích những nỗ lực “gán ghép sai sự thật về Ukraine”, đồng thời cho rằng âm mưu bị cáo buộc “rất có thể là một chiến dịch giả mạo của Nga” trước thềm cuộc bầu cử.

Theo kết quả cuộc thăm dò dư luận của POLITICO, ông Orbán và đảng Fidesz của ông đang bị đảng Tisza đối lập của Hung Gia Lợi vượt qua khá xa trong cuộc bầu cử Chúa Nhật tới.

Trong một cố gắng để cứu Viktor Orbán, Phó tổng thống Mỹ James David Vance tới Budapest hôm Thứ Ba, 07 Tháng Tư, để vận động tranh cử cho Orbán.

[Politico: Serbian intelligence chief says Ukraine not involved in explosives plot]

2. Giám đốc CIA cho biết người Iran “xấu hổ và cuối cùng là nhục nhã” trước sự thành công của chiến dịch giải cứu.

Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã mô tả chi tiết vai trò của cơ quan này trong nhiệm vụ giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí bị bắn rơi, gọi đó là một “nhiệm vụ không thể thất bại”.

CIA đã huy động nguồn nhân lực và công nghệ để đối phó với một “thử thách khó khăn hơn nhiều so với việc tìm kiếm một hạt cát duy nhất giữa sa mạc”.

Ratcliffe cho biết CIA đã phát động một “chiến dịch đánh lừa” nhằm gây nhầm lẫn cho người Iran đang tìm kiếm phi công này, và sáng thứ Bảy, họ đã tìm thấy và xác nhận rằng sĩ quan hệ thống vũ khí vẫn còn sống và đang ẩn náu trong một khe núi.

Giám đốc CIA cho biết người phi công này “vẫn vô hình đối với kẻ thù, nhưng không phải đối với CIA.”

Ratcliffe cho biết sau khi sĩ quan hệ thống vũ khí được giải cứu vào tối thứ Bảy, thông tin tình báo cho thấy phía Iran đã “bị bẽ mặt và cuối cùng là bị sỉ nhục bởi sự thành công của chiến dịch giải cứu táo bạo này”.

Trong suốt hai ngày tìm kiếm người điều khiển hệ thống vũ khí bị mắc kẹt, Mỹ đã thu thập được thông tin tình báo cho biết Iran đang truy lùng người này bằng chó nghiệp vụ, các nguồn tin thân cận với chiến dịch giải cứu nói với CBS News.

Người Iran đã cho chó nghiệp vụ đánh hơi các ghế phóng của chiếc máy bay chiến đấu F-15E bị bắn rơi nằm trên mặt đất. Điều này đã khiến nhóm của Tổng thống Trump lo ngại, các nguồn tin cho biết. Nhưng hóa ra những con chó này không mấy hiệu quả trong việc theo dõi, họ nói thêm.

Theo các nguồn tin, chiếc máy bay 5-15E Strike Eagle bị bắn rơi đang thực hiện một nhiệm vụ thường lệ, ra vào lãnh thổ Iran, khi bị bắn hạ. Nó không thực hiện nhiệm vụ bí mật hay được cử đi khai thác uranium.

[CBSNews: CIA chief says Iranians “embarrassed and ultimately humiliated” by success of rescue mission]

3. Bài đăng đầy những tiếng chửi thề về Iran gây báo động về sức khỏe tâm thần của Tổng thống Trump

Tổng thống Trump đã hứng chịu làn sóng phản đối dữ dội vào Chúa Nhật Phục sinh sau khi đăng tải một tối hậu thư đầy những lời lẽ thô tục gửi tới Iran, đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu cống của nước này nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh chiến tranh đang diễn ra.

Bài đăng nhanh chóng trở thành tâm điểm phản ứng chính trị ở Washington, với nhiều ý kiến chỉ trích cảnh báo rằng ngôn từ trong bài có thể làm leo thang xung đột và làm dấy lên những lo ngại mới về việc liệu Mỹ có đang phát tín hiệu tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự hay không.

“Thứ Ba sẽ là Ngày Các Nhà máy Điện và Ngày Các Cây Cầu, tất cả gộp lại trong một ngày, ở Iran. Sẽ không có gì sánh bằng!!! Mở eo biển ra đi, lũ khốn điên rồ, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục - CỨ CHỜ XEM! Cảm ơn Allah,” Tổng thống Trump viết. Đây là thông điệp của Tổng thống Trump sau khi chúng tôi đã cắt bớt những tiếng chửi thề không thể lặp lại ở đây được.

Bài đăng và những phản ứng trái chiều sau đó đã phần nào làm lu mờ sự kiện giải cứu một phi công Mỹ mất tích ở Iran hôm thứ Bảy được ca ngợi rộng rãi, cũng như phản ứng trước đó vào Chúa Nhật, vốn nhận được lời khen ngợi từ cả hai phía trong Quốc hội.

Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Trong số các nhà lập pháp đảng Cộng hòa đồng minh với tổng thống, hầu như không có bình luận trực tiếp nào về bài đăng đó. Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham của Nam Carolina, người ủng hộ cuộc chiến với Iran, đã viết về Tổng thống Trump hôm Chúa Nhật trên X: “Ông ấy rất nghiêm chỉnh khi đưa ra tối hậu thư cho Iran về việc mở eo biển Hormuz hoặc đối mặt với phản ứng quân sự quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.”

Nhà hoạt động chính trị cực hữu Laura Loomer, người từng có những phát ngôn chống Hồi giáo, đã viết: “Đây là điều tôi đã bỏ phiếu. Ném bom những kẻ thánh chiến trở lại thời kỳ đồ đá, nơi mà tư duy của chúng tồn tại vĩnh viễn. Tổng thống Trump nói rằng ông ta sẽ ném bom cơ sở hạ tầng của chúng ở Iran, và sau đó ông ta nói 'Cảm ơn Allah'. Vào lễ Phục Sinh. Thật đáng kinh ngạc. Quá đáng kinh ngạc. Ném bom chiến lược sẽ giành chiến thắng trong chiến tranh.”

Phản ứng dữ dội trước bài đăng của Tổng thống Trump diễn ra nhanh chóng trên X. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer, một đảng viên Dân chủ đến từ New York, mô tả bài đăng là tổng thống “nói năng lảm nhảm như một kẻ điên mất trí trên mạng xã hội “ trong khi người Mỹ “đi nhà thờ và ăn mừng cùng bạn bè và gia đình”. Schumer cảnh báo Tổng thống Trump đang “đe dọa phạm tội ác chiến tranh và làm mất lòng các đồng minh”.

Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders, phe độc lập đến từ Vermont, cũng lên án thông điệp này, gọi đó là “những lời nói lảm nhảm của một cá nhân nguy hiểm và mất cân bằng về tâm thần” và kêu gọi Quốc hội hành động để chấm dứt chiến tranh.

Mary Trump, cháu gái ruột của Tổng thống Trump nhưng đã xa cách ông, viết: “Vấn đề không phải là việc Donald gửi bức thư này tệ đến mức nào; mà là không ai cảm thấy họ có thể ngăn cản ông ấy, hoặc tệ hơn, không ai nghĩ rằng họ nên làm vậy.”

Thượng Nghị Sĩ Tim Kaine, một đảng viên Dân chủ đến từ Virginia, đã đáp lại một cách ngắn gọn: “Đe dọa phạm tội ác chiến tranh. Mất kiểm soát, thiếu hiểu biết và đáng xấu hổ.”

Thượng Nghị Sĩ Patty Murray, một đảng viên Dân chủ đến từ bang Washington, đã viết: “Đây là một người đàn ông có vấn đề về sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, đang lạm dụng quyền lực một cách nguy hiểm, đe dọa sẽ gây ra tội ác chiến tranh. Đây không phải là cách mà Tổng thống Hoa Kỳ nên nói về việc đưa binh lính của chúng ta vào chỗ nguy hiểm. Đảng Cộng hòa nên cùng với đảng Dân chủ chấm dứt cuộc chiến này ngay lập tức.”

'Một mối đe dọa an ninh quốc gia đối với đất nước chúng ta'

Một số nhà lập pháp đã phản hồi bằng cách viện dẫn Tu chính án thứ 25, cho phép Nội các bãi nhiệm tổng thống và thay thế ông bằng phó tổng thống, trong một số điều kiện nhất định.

Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy, một đảng viên Dân chủ đến từ Connecticut, nói: “Nếu tôi ở trong Nội các của Tổng thống Trump, tôi sẽ dành lễ Phục Sinh để gọi điện cho các luật sư chuyên về hiến pháp để bàn về Tu chính án thứ 25. Điều này hoàn toàn, tuyệt đối mất kiểm soát. Ông ta đã giết hàng ngàn người rồi. Ông ta sẽ còn giết thêm hàng ngàn người nữa.”

Dân biểu Yassamin Ansari, một đảng viên Dân chủ đến từ Arizona, cũng đăng tải bài viết tương tự: “Tu chính án thứ 25 tồn tại vì một lý do. Tổng thống Hoa Kỳ là một kẻ điên loạn, và là mối đe dọa an ninh quốc gia đối với đất nước chúng ta và phần còn lại của thế giới.”

Marjorie Taylor Greene, một người từng là đồng minh trung thành nay trở thành người chỉ trích Tổng thống Trump, cho rằng tất cả những người trong chính quyền Tổng thống Trump tự nhận mình là Kitô hữu cần phải “cầu xin sự tha thứ từ Chúa” và can thiệp vào “sự điên rồ” của tổng thống.

Trong một bài đăng dài trên X, cựu nữ Dân biểu đảng Cộng hòa viết: “Tôi biết tất cả các bạn và ông ta, và ông ta đã phát điên, và tất cả các bạn đều đồng lõa. Tôi không bênh vực Iran nhưng hãy thành thật về tất cả những điều này.”

Bà nhấn mạnh rằng: “Eo biển bị đóng cửa vì Mỹ và Israel đã phát động cuộc chiến vô cớ chống lại Iran dựa trên những lời dối trá hạt nhân mà họ đã lặp đi lặp lại trong nhiều thập niên, rằng Iran có thể phát triển vũ khí hạt nhân bất cứ lúc nào.”

“Các bạn biết ai có vũ khí hạt nhân không? Israel. Họ hoàn toàn có khả năng tự vệ mà không cần Mỹ phải tham gia vào các cuộc chiến tranh của họ, giết hại người dân vô tội và trẻ em, rồi phải trả giá cho điều đó. Việc Tổng thống Trump đe dọa ném bom các nhà máy điện và cầu cống làm tổn hại đến người dân Iran, chính những người mà Tổng thống Trump tuyên bố đang giải phóng.”

Sau nhiều năm trung thành, bà Greene đã đoạn tuyệt với Tổng thống Trump vào năm ngoái khi bà chỉ trích các cuộc tấn công của ông vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái là đi ngược lại lời hứa tranh cử của ông về việc đặt “nước Mỹ lên hàng đầu” và tránh các cuộc chiến tranh nước ngoài tốn kém.

“Đây KHÔNG phải là những gì chúng tôi đã hứa với người dân Mỹ khi họ bỏ phiếu áp đảo vào năm 2024, tôi biết điều đó, tôi đã ở đó nhiều hơn hầu hết mọi người,” Greene viết hôm Chúa Nhật. “Đây không phải là làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, đây là điều tội lỗi.”

Về mặt chính trị, phản ứng dữ dội này báo hiệu rằng các cuộc tranh luận về tính hợp pháp, tính tương xứng và sự giám sát của Quốc hội đối với cuộc chiến có khả năng sẽ trở nên gay gắt hơn—đặc biệt khi các nhà lập pháp chỉ ra những tác động nhân đạo tiềm tàng và nguy cơ mở rộng xung đột.

[Newsweek: Trump’s Vulgar Iran Post Raises Alarm: ‘A Deeply Unwell Man’]

4. Iran cho rằng những lời đe dọa của Mỹ là “tội ác chiến tranh” và cảnh báo các nước không nên viện trợ cho Washington.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, đã lên án các mối đe dọa của Mỹ nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran là “tội ác chiến tranh”, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Washington sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Ông nói: “Về những lời đe dọa chống lại chúng tôi, không còn nghi ngờ gì nữa, chính hành động đưa ra những lời đe dọa đó là một tội ác chiến tranh”, đồng thời chỉ ra việc Mỹ tuyên bố sẽ tấn công “cơ sở hạ tầng năng lượng và công nghiệp” trong khi lại “bật đèn xanh cho Israel tấn công các mục tiêu dân sự”.

Chúng là những ví dụ về tội ác chiến tranh theo “cả luật nhân đạo quốc tế và Quy chế của Tòa án Hình sự Quốc tế”.

Phát ngôn nhân cho biết thêm, hoạt động ngoại giao của Iran sẽ tiếp tục song song với quốc phòng.

“Trong khi những người bảo vệ đất nước của chúng ta đang dũng cảm hy sinh mạng sống, bộ máy ngoại giao cũng đang làm tròn nhiệm vụ của mình. Cơ sở và tiêu chuẩn của chúng ta là lợi ích quốc gia, an ninh quốc gia và những yêu cầu chính đáng của người dân Iran”, Baghaei nói thêm.

“Tất cả các quốc gia cần biết rằng bất kỳ sự hợp tác và cộng tác nào với Hoa Kỳ trong việc phạm tội đều phải chịu trách nhiệm và bị coi là tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người.”

Tehran cho rằng kế hoạch 15 điểm của Mỹ là “vô cùng tham vọng và phi logic”.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đã hoàn tất các yêu cầu của mình trong bối cảnh các đề xuất gần đây nhằm chấm dứt chiến tranh – nhưng sẽ chỉ tiết lộ chúng khi thời điểm thích hợp.

Phát ngôn nhân Esmail Baghaei nhấn mạnh rằng Iran sẽ không khuất phục trước áp lực, hãng thông tấn IRNA đưa tin.

“Cách đây vài ngày, họ đã đưa ra các đề xuất thông qua các trung gian, và kế hoạch 15 điểm của Mỹ đã được phản ánh thông qua Pakistan và một số quốc gia thân thiện khác”, ông nói.

Ông nói thêm rằng “những đề xuất như vậy vừa vô cùng tham vọng, vừa bất thường, lại vừa phi logic.”

Ông Baghaei nhấn mạnh rằng Iran có khuôn khổ riêng của mình. “Dựa trên lợi ích và những cân nhắc riêng của chúng tôi, chúng tôi đã hệ thống hóa các yêu cầu mà chúng tôi đã và đang đưa ra”, ông Baghaei nói thêm.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao bác bỏ ý kiến cho rằng việc tham gia hòa giải là dấu hiệu của sự yếu kém.

“Việc Cộng hòa Hồi giáo Iran nhanh chóng và dũng cảm trình bày quan điểm của mình để đáp trả một kế hoạch không nên được coi là dấu hiệu đầu hàng kẻ thù.”

“Ngay từ khi vấn đề này được nêu ra, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn các câu trả lời. Khi cần thiết, chúng tôi sẽ thông báo rõ ràng cho quý vị.”

[Al Jazeera English: Iran says US threats a ‘war crime’, warns countries not to aid Washington]

5. Hegseth nhắn nhủ Iran: “Hãy lựa chọn khôn ngoan”.

Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết Ngũ Giác Đài đã lên kế hoạch ít nhất bốn phương án giải cứu người điều khiển hệ thống vũ khí, bao gồm cả các kịch bản sử dụng máy bay trực thăng và máy bay cánh cố định.

Hegseth đã chọn phương án máy bay cánh cố định, với hai chiếc MC-130, vì Mỹ có thông tin tình báo cho rằng phía Iran nghĩ rằng họ sẽ đến bằng trực thăng.

Thời tiết cũng là một yếu tố. Trần mây thấp khiến việc hạ cánh bằng trực thăng gặp khó khăn.

Họ đã tranh luận giữa hai khu vực hạ cánh và cuối cùng chọn một đường băng nông nghiệp cách vị trí của thành viên phi hành đoàn 10 dặm.

Kế hoạch là hạ cánh máy bay cánh cố định xuống đường băng nông nghiệp, bảo đảm an toàn đường băng và dỡ trực thăng khỏi thùng xe MC-130. Họ sẽ lắp ráp trực thăng ngay trên đường băng. Quá trình này sẽ mất khoảng 15 phút.

Sau khi tập hợp xong, các nhân viên vận hành sẽ lên trực thăng Little Bird MH-6, bay một chuyến 7 phút đến sườn núi nơi sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí đang ở, đưa ông ta lên máy bay và bay trở lại thêm 7 phút nữa.

Họ sẽ hạ cánh, tháo dỡ các máy bay trực thăng, chất chúng lên hai chiếc MC-130 rồi bay đi.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ca ngợi hành động của quân đội Mỹ, nói rằng bất chấp hỏa lực từ phía Iran và “điều kiện khắc nghiệt”, không có thương vong nào trong nhiệm vụ giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí.

Ông ấy nói rằng khi người phi công kích hoạt được thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp, thông điệp của anh ta là “Chúa thật tốt lành”.

Hegseth cho biết nhiệm vụ đầu tiên giải cứu phi công chiếc F-15E là “táo bạo” và được phê duyệt nhanh chóng vào giữa đêm.

“Kể từ lúc các phi công của chúng tôi gặp nạn, nhiệm vụ của chúng tôi vẫn không hề gián đoạn,” ông nói. “Cuộc gọi không bao giờ bị ngắt. Cuộc họp không bao giờ dừng lại. Việc lập kế hoạch không bao giờ ngừng.”

Ông Hegseth cho biết các cuộc tấn công nhằm vào Iran vẫn đang tiếp diễn, với ngày thứ Hai chứng kiến khối lượng tấn công lớn nhất kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

“Và khi đó Iran có một sự lựa chọn,” ông nói. “Hãy lựa chọn một cách khôn ngoan, bởi vì vị tổng thống này không phải là người dễ bị bắt nạt.”

Tuần trước, Mỹ đã điều động một lực lượng bí mật và chiến đấu khổng lồ để giải cứu một người điều khiển hệ thống vũ khí phải nhảy dù khỏi máy bay F-15E ở tây nam Iran, cuối cùng đã huy động hơn 150 máy bay để tìm kiếm vị đại tá Không quân này, và nỗ lực tìm kiếm kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, các nguồn tin thân cận với tình hình cho biết với đài CBS News.

Hơn 200 quả đạn dược đã được sử dụng trong chiến dịch này. Khoảng 20 máy bay đã được điều động để giải cứu phi hành đoàn hai người của chiếc F-15E Strike Eagle, một chiếc máy bay mang số hiệu Dude 44, sau khi nó bị trúng hỏa tiễn đất đối không ngay trước 10 giờ tối thứ Năm theo giờ miền Đông.

Trong những giờ ngay sau khi chiếc F-15 bị bắn rơi, chiến dịch này còn bao gồm 12 máy bay chiến đấu của Mỹ, 5 máy bay cấp cứu và 4 máy bay khác thực hiện nhiệm vụ gây nhiễu thông tin liên lạc của địch và tiến hành các hoạt động tình báo và trinh sát. Một số đội trong khu vực – bao gồm lực lượng SEAL của Hải quân, Lực lượng Đặc nhiệm Không quân, Lực lượng Đặc nhiệm Hàng không Lục quân, đội tìm kiếm cứu nạn và đội y tế chiến đấu – đã tham gia.

Phi công, mang mật danh Dude 44A, đã được giải cứu vào thứ Sáu. Đến thứ Bảy, Ngũ Giác Đài đã điều động hơn 150 máy bay tham gia nỗ lực giải cứu sĩ quan hệ thống vũ khí, Dude 44B, bao gồm 64 máy bay chiến đấu, 4 máy bay ném bom, 48 máy bay tiếp nhiên liệu, 13 máy bay cấp cứu và 26 máy bay trinh sát và gây nhiễu, các nguồn tin cho biết với đài CBS News.

[CBSNews: Hegseth to Iran: “Choose wisely”]

6. Nam Hàn sẽ điều tàu đến cảng Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út để tránh eo biển Hormuz.

Một Dân biểu thuộc đảng cầm quyền cho biết Nam Hàn sẽ cử 5 tàu mang cờ Nam Hàn đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út để giúp thiết lập các tuyến đường cung cấp dầu thay thế nhằm tránh sự gián đoạn ở eo biển Hormuz.

“Các tàu mang cờ Nam Hàn cần được điều động đến các tuyến đường thay thế” để bảo đảm nguồn cung dầu thô bằng các tuyến xuất khẩu tránh eo biển Hormuz, Dân biểu Ahn Do-geol nói với các phóng viên sau cuộc họp với các cơ quan liên quan, bao gồm cả Bộ Năng lượng.

“Chúng tôi đang nỗ lực triển khai năm tàu mang cờ Nam Hàn đến cảng Yanbu ở Ả Rập Xê Út, thuộc khu vực Biển Đỏ”, ông nói mà không cung cấp thêm chi tiết.

Giá dầu đã tăng vọt trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, làm gia tăng rủi ro tăng trưởng và lạm phát đối với Nam Hàn, quốc gia phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông chiếm khoảng 70% lượng nhập khẩu.

[Al Jazeera English: South Korea to send ships to Saudi Red Sea port to avoid Hormuz]

7. Iran hành quyết một người đàn ông vì cáo buộc tấn công một địa điểm quân sự trong các cuộc biểu tình hồi tháng Giêng.

Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, hôm nay đưa tin, sau khi Tòa án Tối cao giữ nguyên bản án, đã hành quyết một người đàn ông tên Ali Fahim, bị kết tội âm mưu xông vào một cơ sở quân sự và tiếp cận kho vũ khí trong cuộc bạo loạn hồi tháng Giêng.

Iran đã xử tử ba người khác có liên quan đến vụ việc, bao gồm Amirhossein Hatami hồi đầu tuần trước, và Mohammad-Amin Biglari cùng Shahin Vahedparast vào Chúa Nhật.

Theo tổ chức nhân quyền Amnesty International, một người đàn ông khác có liên quan đến vụ án này được tường trình sẽ bị hành quyết trong những ngày tới.

Các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc vào tháng Giêng đã bị đàn áp trong chiến dịch trấn áp lớn nhất trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo.

Giới chức trách cho biết các bị cáo đã cố gắng chiếm đoạt vũ khí và thiết bị quân sự trong các cuộc biểu tình, mô tả họ là những “kẻ bạo loạn” hành động chống lại an ninh quốc gia.

Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết một số bị cáo đang đối mặt với án tử hình vì các cuộc bạo loạn, đồng thời cho biết thêm trong một báo cáo gần đây rằng những người bị giam giữ trong các vụ án này đã bị tra tấn và trải qua “các phiên tòa vô cùng bất công”.

Tehran cho biết hơn 3.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc bạo loạn, bao gồm cả các thành viên lực lượng an ninh và người dân thường, đồng thời quy kết bạo lực là do “các hành động khủng bố”.

Tuy nhiên, Cơ quan Tin tức về Hoạt động Nhân quyền, gọi tắt là HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết họ đã ghi nhận hơn 7.000 người chết, phần lớn là người biểu tình, và cho rằng con số thương vong có thể cao hơn, một số ước tính lên tới hàng chục ngàn người.

Trong những ngày gần đây, Iran đã tiến hành nhiều vụ hành quyết đối với những người có liên hệ với các cuộc biểu tình hoặc các nhóm đối lập, bao gồm cả các thành viên của tổ chức Mujahedin Nhân dân, gọi tắt là MEK bị cấm hoạt động.

Các vụ hành quyết diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Iran với Israel và Hoa Kỳ, bùng nổ vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc tấn công khiến lãnh đạo tối cao của Cộng hòa Hồi giáo, Ali Khamenei, thiệt mạng.

[Al Jazeera English: Iran executes man over alleged attack on military site during January protests]

8. Tổng thống Trump nói rằng “việc vận chuyển dầu tự do” qua eo biển Hormuz phải là một phần của thỏa thuận với Iran.

Trong cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Hai, 06 Tháng Tư, theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ, Tổng thống Trump được hỏi liệu ông có sẵn lòng chấm dứt chiến tranh với Iran, với điều kiện Iran được thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz hay không, và ông đã đưa ra ý tưởng về việc Mỹ cũng sẽ thu phí.

Tổng thống Trump nói: “Chúng tôi có một ý tưởng về việc sẽ thu phí cầu đường.”

Tổng thống sau đó cho biết việc mở lại eo biển Hormuz là điều kiện tiên quyết để Iran đạt được bất kỳ thỏa thuận nào trước thời hạn 8 giờ tối thứ Ba (giờ miền Đông) do ông đặt ra.

“Chúng ta cần một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được, và một phần của thỏa thuận đó là chúng ta muốn được tự do vận chuyển dầu mỏ và mọi thứ khác,” ông nói.

Trả lời câu hỏi về việc liệu cuộc chiến sắp leo thang hay sắp kết thúc, Tổng thống Trump cho biết điều đó phụ thuộc vào cách Iran phản hồi về thời hạn mà ông đặt ra là 8 giờ tối thứ Ba (giờ miền Đông).

“Đây là thời điểm then chốt,” ông nói. “Họ có thời hạn đến ngày mai. Giờ chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Tôi có thể nói với các bạn rằng họ đang đàm phán, và chúng tôi nghĩ là với thiện chí.”

Ông nói thêm: “Chúng tôi đang nhận được sự giúp đỡ từ một số quốc gia tuyệt vời, những quốc gia muốn chấm dứt tình trạng này vì nó cũng ảnh hưởng đến họ.”

Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng đạt được thỏa thuận với Iran mà không bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz hay không, Tổng thống Trump nói rằng eo biển này là một “ưu tiên rất lớn”.

“Chúng ta có thể ném bom dữ dội vào chúng. Chúng ta có thể làm chúng mất phương hướng. Nhưng để phong tỏa eo biển, tất cả những gì cần chỉ là một tên khủng bố nào đó có một chiếc drone chở đầy mìn sẵn sàng phóng xuống nước”, ông nói.

Tổng thống gọi chiến dịch giải cứu các phi công Mỹ bị bắn rơi là “lịch sử”.

“Chúng tôi sẽ làm mọi cách để đưa họ về nhà an toàn,” ông nói. “Chúng tôi sẽ đưa người dân của mình về nhà an toàn.”

Tổng thống Trump cũng lên án một “người rò rỉ thông tin” mà ông cho rằng đã chia sẻ với giới truyền thông rằng phi công của chiếc F-15E đã được cứu sống, nhưng thành viên thứ hai của phi hành đoàn vẫn chưa được tìm thấy.

“Chúng ta phải tìm ra kẻ rò rỉ thông tin, vì đó là một người bệnh hoạn,” ông nói.

Tổng thống Trump cho biết kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào cuối tháng Hai, đã có 10.000 chuyến bay chiến đấu trên không phận Iran, tấn công hơn 13.000 mục tiêu.

Tổng thống Trump cho biết một số quan chức quân đội tỏ ra thận trọng về chiến dịch giải cứu và lo ngại về việc tiến vào Iran để đưa sĩ quan phụ trách hệ thống vũ khí ra ngoài.

Khi Tổng thống Trump hỏi Caine có bao nhiêu người tham gia vào chiến dịch này, Caine nói ông “rất muốn giữ bí mật điều đó”.

Tuy nhiên, tổng thống ước tính có “hàng trăm” người tham gia.

Hôm thứ Hai, khi được hỏi liệu việc tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự ở Iran, như ông đã nhiều lần đe dọa, có phải là tội ác chiến tranh hay không, Tổng thống Trump nói rằng chế độ Iran đã giết chết hơn 45.000 người trong tháng trước.

“Chúng là động vật, và chúng ta phải ngăn chặn chúng,” ông nói.

Tổng thống nói rằng việc cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ là một tội ác chiến tranh.

Tổng thống Trump nói rằng Iran đang tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn vì nước này “đang bị hủy diệt”, đồng thời nói thêm rằng ông đã cho người Iran nhiều cơ hội để chấm dứt chiến tranh, nhưng “họ đã không nắm bắt được”.

“Chỉ có tôi mới có thể thiết lập lệnh ngừng bắn,” ông nói. “Tôi chưa hề thiết lập bất kỳ lệnh ngừng bắn nào.”

Tổng thống nói rằng cuộc chiến chỉ xoay quanh “một mục tiêu duy nhất”, đó là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhưng ông cũng nói rằng ông muốn chiếm đoạt dầu mỏ của Iran.

“Nếu tôi được lựa chọn? Tôi muốn làm gì? Lấy dầu mỏ, vì nó ở đó, ai cũng có thể lấy được. Họ chẳng thể làm gì được cả,” ông nói. “Thật không may, người dân Mỹ muốn chúng tôi trở về nước. Nếu là tôi, tôi sẽ lấy dầu mỏ. Tôi sẽ giữ dầu mỏ và kiếm được rất nhiều tiền. Và tôi cũng sẽ chăm lo cho người dân Iran.”

[CBSNews: Trump says “free traffic of oil” through Strait of Hormuz must be part of deal with Iran]

9. Iran chỉ trích phản ứng của IAEA sau vụ tấn công vào cơ sở hạt nhân Bushehr.

Việc cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hiệp Quốc không hành động “khuyến khích hành động gây hấn” chống lại các cơ sở hạt nhân như nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nhà lãnh đạo cơ quan năng lượng nguyên tử của Iran, Mohammad Eslami, cho biết trong một bức thư gửi giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA.

Ông Eslami cho biết nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của Iran cho đến nay đã bị tấn công bốn lần, vụ tấn công gần đây nhất xảy ra ở khu vực lân cận vào ngày 4 tháng 4, khiến một nhân viên an ninh thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Ông cảnh báo rằng những cuộc tấn công như vậy có thể dẫn đến việc phát tán vật liệu phóng xạ từ một lò phản ứng đang hoạt động và có thể gây ra “hậu quả không thể khắc phục” đối với con người, môi trường và các nước láng giềng.

Ông mô tả các cuộc tấn công là hành vi vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế và chỉ trích điều mà ông gọi là “sự thiếu hành động quyết đoán” của cơ quan này, nói rằng chỉ bày tỏ sự quan ngại là không đủ và sẽ khuyến khích thêm các cuộc tấn công khác.

[Al Jazeera English: Iran criticises IAEA response after attack on Bushehr nuclear facility]

10. Điện Cẩm Linh cho biết các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine tạm dừng khi trọng tâm của Mỹ chuyển sang vấn đề khác.

Theo truyền thông nhà nước đưa tin ngày 6 tháng 4, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine hiện đang tạm dừng do các ưu tiên của Mỹ đã chuyển sang những vấn đề khác.

Ông Peskov nói với giới truyền thông rằng rất khó để tổ chức các cuộc đàm phán theo hình thức ba bên vì “người Mỹ còn nhiều việc khác phải giải quyết, nếu các bạn hiểu ý tôi”.

Các nỗ lực hòa bình do Mỹ làm trung gian gần đây đã bị đình trệ khi Washington ngày càng tập trung vào cuộc chiến với Iran, hiện đã bước sang tuần thứ sáu.

Ông Peskov cho biết Điện Cẩm Linh không hề hay biết về chuyến thăm dự kiến của các phái viên Mỹ tới Kyiv sau kỳ nghỉ lễ Phục sinh Chính thống giáo. Ông nói thêm rằng cả Nga và Ukraine đều duy trì các kênh liên lạc riêng biệt với Washington.

Văn phòng Tổng thống Ukraine mới đây cho biết các đặc phái viên của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến sẽ đến Kyiv sau ngày 12 tháng 4 để tiếp tục các cuộc đàm phán hòa bình.

Chuyến đi này sẽ đánh dấu chuyến thăm Ukraine đầu tiên của ông Witkoff và ông Kushner, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump dẫn đầu phái đoàn Washington trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.

Ukraine hy vọng chuyến thăm này sẽ dẫn đến một thỏa thuận mạnh mẽ hơn về các bảo đảm an ninh do Mỹ cung cấp, nhằm ngăn chặn Nga mở rộng hành động gây hấn sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi.

Vấn đề bảo đảm an ninh của Mỹ dành cho Ukraine gần đây đã gây tranh cãi giữa chính quyền Tổng thống Trump và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, với việc Tổng thống Zelenskiy tuyên bố vào ngày 26 tháng 3 rằng những bảo đảm đó phụ thuộc vào việc Ukraine rút quân hoàn toàn khỏi khu vực Donbas, bao gồm cả lãnh thổ mà nước này vẫn đang kiểm soát.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy là “lời nói dối”, nhưng nhắc lại rằng Mỹ không thể bảo đảm an ninh cho đến khi chiến tranh kết thúc, điều mà Nga sẽ không cho phép cho đến khi Ukraine nhượng lại Donbas.

Các quan chức Ukraine và Mỹ trước đó đã tổ chức các cuộc đàm phán trực tuyến về nỗ lực hòa bình vào ngày 1 tháng 4, sau các cuộc gặp trực tiếp tại Miami vào cuối tháng 3. Phiên đàm phán ba bên cuối cùng có sự tham gia của phía Nga diễn ra tại Geneva vào tháng 2.

[Politico: Kremlin says Ukraine peace talks on pause as US focus shifts]

11. 15 người Mỹ bị thương trong vụ tấn công của Iran vào căn cứ không quân Kuwait.

Hai quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran vào căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait đêm qua đã làm bị thương 15 người Mỹ.

Theo một nguồn tin, hầu hết họ đã trở lại làm nhiệm vụ.

Tính đến thứ Hai, đã có 373 binh sĩ Mỹ bị thương trong chiến dịch ở Iran, theo phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ. Khoảng 330 người trong số đó đã trở lại làm nhiệm vụ và 5 người hiện đang bị thương nặng.

nước này sẽ tiếp tục cuộc chiến với Hoa Kỳ và Israel “chừng nào chính quyền chính trị còn thấy phù hợp”.

“Kẻ thù chắc chắn phải hối hận vì sau cuộc chiến này, chúng ta cần đạt đến trạng thái an ninh và không muốn chứng kiến một cuộc chiến tranh khác nữa”, Mohammad Akraminia nói với hãng tin ISNA.

[CBSNews: 15 Americans injured in Iranian attack on Kuwaiti air base]

12. Các quan chức tình báo Nam Hàn cho biết Bắc Hàn có thể đang “đặt cược” vào Iran.

Cơ quan Tình báo Quốc gia Nam Hàn cho biết không có dấu hiệu nào cho thấy Bắc Hàn đang cung cấp vũ khí hoặc các thiết bị chiến tranh khác cho Iran.

Theo hai Dân biểu tham dự cuộc họp kín, các quan chức cơ quan tình báo đã nói với các nhà lập pháp hôm thứ Hai rằng Bắc Hàn có thể đang áp dụng đường lối thận trọng để duy trì khả năng đối thoại với chính quyền Tổng thống Trump.

Bộ Ngoại giao Bắc Hàn đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là bất hợp pháp, nhưng Cơ quan Tình báo Quốc gia, gọi tắt là NIS cho biết Bình Nhưỡng chưa gửi lời chia buồn chính thức nào về cái chết của Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao quá cố của Iran.

Trong những năm gần đây, nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân đã chấp nhận ý tưởng về một “cuộc chiến tranh lạnh mới” và tìm cách mở rộng hợp tác với các quốc gia đối đầu với Mỹ, bao gồm cả phái đoàn kinh tế được cử đến Iran vào tháng 4 năm 2024.

[Al Jazeera English: North Korea may be hedging its bets on Iran, South Korea intel officials say]

13. Pakistan cho biết họ đang tiến hành ngoại giao trong bối cảnh ‘cái tôi’ và ‘sự thiếu tin tưởng’.

Các quan chức Pakistan nói với tôi rằng Islamabad đang tham gia vào “chiến lược ngoại giao cấp bách”, như cách họ diễn đạt.

Họ nói với tôi rằng họ không muốn tiến hành ngoại giao thông qua báo chí hay các tiêu đề giật gân. Vấn đề này rất tế nhị.

Như một quan chức đã nói, vấn đề họ đang phải đối mặt về cơ bản là một cuộc ẩu đả trẻ con. Họ phải quản lý cái tôi của nhau, và cũng phải vượt qua một biển ngờ vực mà họ cần xây dựng cầu nối.

Bạn đã nghe phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran đề cập rằng họ đã nhiều lần bị Mỹ và Israel tấn công.

Và nếu có sự hòa giải nào đó, nếu có một thỏa thuận nào đó, thì điều gì bảo đảm rằng các nhà lãnh đạo của họ sẽ không bị tấn công?

Ai sẽ bảo đảm an toàn cho họ nếu họ phải ngồi vào bàn đàm phán đó? Người Pakistan đang liên lạc với nhiều cấp bậc trong bộ máy quyền lực của Iran, nếu có thể gọi như vậy.

Một nguồn tin cho biết họ đang nói chuyện với giới giáo sĩ, các nhà ngoại giao và cả các chỉ huy quân sự, ám chỉ đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pakistan, Tahir Andrabi, đã từ chối xác nhận hay phủ nhận các thông tin cho rằng Pakistan đã đề xuất một khuôn khổ để chấm dứt cuộc chiến tranh đang diễn ra giữa Mỹ và Israel chống lại Iran.

“Đã có một số báo cáo về đề nghị ngừng bắn 45 ngày, hoặc trao đổi 15 điểm,” Andrabi nói với Al Jazeera.

“Chúng tôi không bình luận về những sự việc riêng lẻ, cụ thể này. Quan điểm của chúng tôi là tiến trình hòa bình vẫn đang tiếp diễn.”

[Al Jazeera English: Pakistan says it is engaged in diplomacy amidst ‘egos’ and ‘distrust’]

14. Iran chính thức bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm của chính quyền Tổng thống Trump và đưa ra các điều khoản riêng của mình.

Hãng thông tấn nhà nước Iran cho biết Cộng hòa Hồi giáo, “sau hai tuần xem xét toàn diện ở cao cấp nhất”, đã thông báo phản hồi của mình đối với đề xuất hòa bình 15 điểm do chính quyền Tổng thống Trump đưa ra nhằm chấm dứt chiến tranh.

Theo hãng thông tấn IRNA của Iran, phản hồi này đã được chuyển cho các nhà trung gian hòa giải Pakistan và thể hiện sự bác bỏ hoàn toàn các đề xuất của Mỹ, “dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ” và nhấn mạnh “sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn trong khi tôn trọng các quan điểm của Iran”.

Trong số 10 yêu cầu mà Iran đưa ra để đáp trả, có yêu cầu chấm dứt mọi xung đột khu vực, một “nghị định thư an toàn mới cho eo biển Hormuz”, tài trợ cho việc tái thiết cơ sở hạ tầng của Iran bị thiệt hại trong chiến tranh, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Tehran.

Chính quyền Iran vẫn chưa chính thức phản hồi đề xuất mới do Pakistan soạn thảo, được chuyển cho Washington và Tehran vào tối Chúa Nhật sau các cuộc đàm phán gián tiếp cuối tuần.

Tổng thống Trump chưa tán thành đề xuất đó, nhưng đây là một trong nhiều ý tưởng mà ông đang cân nhắc, một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với đài CBS News hôm thứ Hai.

[CBSNews: Iran formally rejects Trump admin's 15-point peace plan, offers its own terms]

15. Các gia đình chạy trốn khỏi các cuộc tấn công của Israel tìm nơi trú ẩn trên các vùng núi của Li Băng.

Nằm ẩn mình trên những ngọn đồi của dãy núi Li Băng, cách Beirut khoảng một giờ đi xe, một ngôi trường đã được chuyển đổi thành nơi trú ẩn cho các gia đình Kitô Giáo phải di tản khỏi miền nam Li Băng do các cuộc tấn công của Israel.

Sân trường, từng tấp nập học sinh, giờ đây là nơi tiếp nhận hàng viện trợ. Cầu trượt và xích đu đều bỏ trống. Quần áo treo lủng lẳng giữa các ô cửa sổ. Bên trong các lớp học, bàn ghế được dọn sang một bên để nhường chỗ cho nệm.

“Thật khó khăn,” Aymane Malli nói, tay nắm chặt cậu con trai năm tuổi, Jad. “Nhưng với tôi thì không sao, vì tôi phải sống sót. Tôi phải chăm sóc gia đình mình,” người đàn ông 49 tuổi này nói thêm, một trong khoảng 100 người đã tìm nơi trú ẩn tại trường học ở Qabr Chamoun.

Các nhóm cứu trợ của Caritas Li Băng cho biết những cảnh tượng ở Qabr Chamoun đang lặp lại trên khắp cả nước, với nhiều gia đình đến vùng núi nhưng lại bị từ chối khi các nơi trú ẩn đã quá tải.

Tổ chức Hành động Chống Đói (Action Against Hunger) cho biết với Al Jazeera rằng hơn 400 người đã bị từ chối vào trường Qabr Chamoun vì trường đã quá tải. Tổ chức này đang hỗ trợ hơn 43.000 người tị nạn tại 247 khu tạm trú tập thể.

[Al Jazeera English: Families fleeing Israeli attacks take refuge in Lebanon’s mountains]

NewsUKMor08Apr2026